سال نو به ملاقات روی نیکو، دید و بازدید نوروز در آینه فرهنگ عامه مردم ایران - مجله سرگرمی

گروه فرهنگ و هنر خبرنگاران- مائده عفتی؛ فردا عید نوروز است. چندی است برای پذیرایی از مهمانان عزیز و محترم که بی دعوت به دید و بازدید همدیگر می فرایند، مشغول هستیم. برای اطفال لباس تازه دوخته اند. واقعا عید نوروز از اجله و اقدام اعیاد ملی روی زمین است. کتاب احمد از عبدالرحیم طالبوف

می گویند نوروز را کیومرث شاه بنیان گذاشت. نوروز را لحظه آغاز سال نامید و بعد تمام روز های که زمین به دور خورشید می گردد را تقسیم بر دوازده کرد روی هر ماه را نام یکی از فرشتگان گذاشت. سال را به چهار تقسیم کرد و هر گاه هر چهار بخش گذشت نوروزی دیگر پملاقات می گردد.

نوروز روز نوست و حقیقت. از چند روز قبل از آغاز نوروز تا و بعد از سال جدید آداب و رسوم خودش را دارد. آدابی که از پادشاهی کیومرث تا به امروز تغییرات زیادی داشته، اما در اصل و اساس بدون تغییر مانده.

نوروز از 15 روز قبل از سال نو آغاز می گردد که گندم سبز می نمایند، خانه تکانی نمایند و برای شب جشن سر تا پا لباس نو می پوشند. از بین تمام آیین های نوروز از خانه تکانی و رخت نو تا سفره هفت سین و سیزده به در دید بازدید مفصل ترین بخش عید نوروز است.

هر چند این روز ها دید و بازدید را به اسم صله رحم و سنت اسلامی می شناسیم، اما قبل از ورود اسلام به ایران هم وجود داشته و قوانین زیادی درباره گردهم جمع شدن خانواده در عید و دیدن افراد نیکو صورت و ورود افراد خوش قدم به خانه بعد از سال نو بین فرهنگ عامه پیدا می گردد.

در موقع تحویل همه اهل خانه باید سر هفت سین باشند و پول یا خرکاکی دستشان می گیرند، چون شگون دارد؛ و باور مردم عامه بر این است که اگر کسی در موقع تحویل در خانه خودش پای هفت سین نباشد تا سال دیگر از خانه اش آواره خواهد بود.

این روز ها بنا به خرافه و اعتقاد عامه معروف است که اگر کسی دم عید مشغول کاری باشد تا آخر سال مشغول همان کار خواهد ماند. هنوز که هنوز است قشری از مردم مخصوصا قشر سالخورده ما اعتقاد دارند که بعد از لحظه سال تحویل یکی از افراد خوش قدم باید اولین قدم را به داخل خانه بردارد. در ایام قدیم حتی جلوی در ورودی خانه چوب می گذاشتند و خودشان هم با یک چوب جلوی خانه نگهبانی می دادند تا قبل از ورود و مانع ورود افراد دیگر می شدند تا فرد خوش قدم چوب را بشکند و تا آخر سال برایشان خوشی به بار بیاورد.

در کتاب نوروزنامه از عمر خیام گفته شده: روی نیکو را دانایان سعادتی عظیم دانسته اند و دیدنش را به فال فرخ گرفته اند و چنین گفته اند که سعادت ملاقات نیکو در احوال مردم همان تاثیر کند که سعادت کواکب سعد بر آسمان.

خیام در ادامه نوروز نامه می گوید: آیین ملوک عجم چنان بوده است که روز نخست از مردمان بیگانه موبد و موبدان به پیش ملک امدی با جام زرین پر می، انگشتر، درم و دینار خسروانی و ...، چون موبد موبدان از آفرین بپرداختی پس عظیمان دولت در آمدندی و خدمت ها به پیش آورندی.

به جز دیدوبازدید رعیا از پادشاه و عظیمان از ملک، مردم عامه از بعد از آغاز سال نو ابتدا به دست بوسی عظیمان اقوام خود می رفتند و این مراسم تا چند روز بعد از تحویل سال ادامه داشت. هنوز هم این رسم پا برجاست در چند روز اول عید کوچک تر ها به ملاقات عظیمان می فرایند و عیدی و شیرینی می گیرند و بعد از گذشته سه یا پنج روز بعد از تحویل سال نو عظیمتر ها به خانه کوچکتر ها می فرایند تا برکت را به خانه ها بیاورند و برای همین این رسم را دید و بازدید نام گذاشتند.

عبدالحریم طالبوف در کتاب احمد خطاب به طفل خیالی خودش از آداب عید می گوید و ذکر می نماید که این دید و بازدید ها گاهی تا 20 روز طول می کشید است: نوروز در ایران دو نوع بوده؛ یکی خاصه و یکی عامه. نوروز عامه اول فرودین جلالی است که روز تحویل آفتاب به حمل است و نوروز خاصه ار روز اول تحویل تا ششم است که مخصوص دربار پادشاهان بود.

پادشاهان ایران در این شش روز به فیقران بخشش ها می نموند عمال و وزرا پاداش و خدمات سالیلانه خود را از شاه خلعت و انعام می گرفتند. رجال مجرب کهنسال دور تخت شاه پره می زدند. محبوسین را آزاد می کردند. مالیات تعبه را تخفیف می دادند. اکنون این قرار ها یکجا برهم خورده و بالکلیه از میان رفته.

عوض نوروز عامه و خاصه فقط سلام عامه و خاصه مقرر شده است. امتداد ایام عید که در برخی شهر ها بیست روز است و بستگی به جمعیت شهر دارد. تبریز که سیصد هزار نفر جمعیت دارد هجده روز عید می گیرند، اردبیل که پانزده هزار سکنه دارد سه روز عید نوروز آنهاست. در هر صورت خواه سه روز و خواه بیست روز اول عید همان ساعت تحویل آفتاب به حمل است..

اما دید و بازدید تنها به اقوام ختم نمی گردد در ایران قدیم اعتقاد بر این بوده که دیدن روی نیکو سعادتی عظیم است و دیدن کسی که خوش سیما و نیک رو است سعادت و خوشی را در سال به همراه خواهد آورد و می گفتند: نیکویی صورت مردم بهریست از تاثیر کواکب سعد که به تقدیرایزد تعالی به مردم بپیوندد.

پرنده پارسی: پرنده پارسی: آخرین اخبار و مقالات خبری و تحلیلی

دور زمین: دور زمین: آشنایی با زیبایی های دنیا در مجله سرگرمی و گردشگری