دختری که منوچهر آتشی را شاعر کرد - مجله سرگرمی

رضا سیدحسینی درباره این شروع خاطره ای دارد. او و فریدون مشیری کارمند وزارت پست و تلگراف بودند. سیدحسینی می گوید حدود سال 39 روزی مشیری مجموعه ای از شعر های یک شاعر جوان بوشهری را به من نشان داد.

شعر ها را خواندم و شیفته شدم و به فریدون گفتم حاضر با هزینه خودم آن ها را چاپ کنم.

2 هزار تومان عیالم برای خرید خانه پس انداز نموده بود که با آن ها کتاب آهنگ دیگر منوچهر را چاپ کردیم. منوچهر هم مقدمه ای بر آن نوشت و در آن از زندگی دردبارش گفت. او همواره زندگی اش را سرشار از درد می دانست.

آتشی درباره اولین عاشقی اش در زندگی نامه خودنوشت خود چنین می گوید: اولین تجربه عشقی در چاهکوه رخ داد او نیز توجهی پاک و ساده دلانه به من داشت، آن دختر خیلی روی من تاثیر گذاشت و در واقع او بود که مرا شاعر کرد.

در آن سال ها ترانه های زیادی سرودم و به دلیل نرسیدن ما به هم و ازدواج آن دختر با مرد دیگر و سرطانی که بعد ها به آن دچار شد رد پای این عشق در تمام اشعار من به چشم می خورد.

او در یک جمع بندی سر انگشتی و مختصر از زندگی زناشویی و عشق و زن و همسر و فرزندان چنین دردمندانه یاد می نماید: شش بار عاشق شدم و بار هفتم بدون عشق ازدواج کردم. من برای ازدواج ساخته نشده بودم.

چون با زنی که ازدواج کردم هم بعد از حدود پانزده سال، ناچار به جدایی شدیم. زن دومی هم گرفتم با این مقدمات و حساب که مونسی برای روز های پیری باشد، که این هم نشد و مّدعی من از آب درآمد و اعصابم را خراب کرد.

شاعر وقتی اعصابش بهم ریخت، میدانی که دیگر به هیچ صراطی مستقیم نیست. از زن اولم یک دختر داشتم، شقایق، که حالا در آلمان است و گویا حقوق خوانده و شوهر نموده (یا ننموده) و هیچ احوالی هم از من نمی پرسد.

پسری نازنین به نام مانلی داشتم، که در جوانی انسفالیت گرفت و در نوزده سالگی مُرد.

از زن دوم هم، که همان دَه روز اول قاطی کردیم و کار به جدایی کشید، یک دختر دارم به نام شعله، و با نام مستعار شیرین.

اینجا نیم تا جای کس را تنگ سازم

یا، چون خداوندان بی همتای گفتار

بی مایگان را از ره تاریخ رانم

سعدی بماناد

کز شعله نام بلندش نام ها سوخت

من می روم تا شاخه دیگر بروید

آتشی را از نمایندگان سبک شعر حجم می دانند. این شیوه با استفاد از واژگان کم، فضا های خاص شعری را ایجاد می نماید. او درباره رابطه اش با شعر می گوید: من هرگز از بیرون وارد شعر نمی شوم.

بلکه از درون شعر به بیرون سَرَک می کشم. من پنجاه سال است محاط در شعرم. همه چیزم را به پایش ریخته ام و این ادعا نیست. خیلی ها می دانند.

در واقع من استمرار بلا انقطاع شعرم. من و شعرم، در هیأتی جدایی ناپذیر، مثل یک جریان، در بستر مکان و زمان، می غلتیم و می رویم.

آتشی تحصیلات ابتدایی (دبستان گلستان) و متوسطه (دبیرستان سعادت) را در بوشهر گذراند و برای طی دوره دانشسرای عالی به شیراز رفت.

در سال 1333 آموزگاری را در بوشهر شروع کرد و در سال 1336 وارد دانشسرای عالی تهران شد و در رشته زبان انگلیسی لیسانس گرفت. در کنار تدریس در بوشهر، قزوین و تهران به فعالیت های فرهنگی دیگر- سرودن شعر، ترجمه و روزنامه نگاری -نیز اشتغال داشت.

از جمله، در انتها سال های دبیری خود مسئولیت ویراستاری را در انتشارات سازمان رادیو و تلویزیون ایران به عهده داشت. شاعر جنوب در سال 1359 از خدمات دولتی بازنشسته شد و در یکی از شرکت های خصوصی به کار پرداخت.

آتشی در سال 1384 چهره ماندگار شد. عجیب این بود که چند روز بعد از این اتفاق بر اثر ایست قلبی درگذشت. برخی او را نیمای جنوب می خوانند.

سیدحسینی در این باره هم خاطره ای از آتشی دارد. با همان ناشی گری روستایی اش روی صحنه رفت. پس از اینکه با بزرگان دست داد برگشت که برود. صدایش کردند. او جایزه اش را نگرفته بود. همین سادگی اش باعث شد به خاطر چهره ماندگار شدن آماج انتقاد شود.

در اشعار او بومی گری و توصیف دیار زیاد دیده می شود. 21 کتاب شعر دارد و 2000 صفحه شعر سروده است. شاعر تأثیرگذاری بود که بر هم ولایتی هایش و شاعرانی همچون فرخزاد، باباچاهی، سعید مهیمنی و ... تأثیر گذاشت.

ترجمه های خوبی داشت که به خاطر آن ها جایزه دریافت کرد.

بانوی گیلاس و گندم

بانوی رنگ ها

از دیدار آبی ها

چه می آورد

جز لبخندی

که برکه ریگ قرمزی است

و دندانی

که تلالو مروارید های نبسته

به آینه تقدیم می نماید

سبز رفته و گلگون برمی شود

از میانه گیلاس ها

با گونه ای

و لکه سرخی

جگر چلانده گیلاسی

که ستاره را

به خسوفی دل انگیز می آراید در برکه ...

banima.ir: مجله گردشگری و مسافرتی بانیما

کنفرانس هکا: مجله خبری و تحلیلی صنایع کشاورزی و تولیدی