کم خونی در بیماری مزمن کلیه - مجله سرگرمی

مترجم: رزیتا ملکی زاده

منبع:راسخون

فردی که دچار بیماری مزمن کلیه می باشد به احتمال زیاد از کم خونی هم رنج می برد. سئوال این است که چگونه این دو عارضه پزشکی به یکدیگر ارتباط می یابند؟ این مقاله اطلاعات مورد احتیاج را در اختیارتان قرار می دهد.

آیا می دانستید؟

کم خونی معمولاً در مراحل اولیه بیماری مزمن کلیوی بوجود آمده و می تواند در تمام بیمارانی که در مراحل نهایی آن قرار دارند دیده شود.

قبل از اینکه پی ببریم به چه علت بیماران مبتلا به بیماری مزمن کلیه دچار کم خونی می شوند، اجازه دهید این دو عارضه پزشکی را بیشتر بشناسیم.

بیماری مزمن کلیه

بیماری مزمن کلیه، یا CKD را از دست دادن تدریجی عملکرد کلیه در طول زمان تعریف می نمایند. این بیماری که بعلاوه تحت اسم بیماری مزمن کلیوی شناخته می شود، با آسیب رساندن به کلیه ها، و ممانعت از توانایی آنها در انجام عملنمودهای مورد احتیاج، به تدریج پیشرفت می نماید. این امر موجب افزایش سطوح آب در خون شده و سبب می شود فرد احساس ضعف نماید. این عارضه بعلاوه عوارض خاصی مانند کم خونی، آسیب عصبی و ضعف در استخوانها را وارد می سازد. دو علت اصلی بیماری مزمن کلیوی دیابت و فشار خون بالا می باشند. عوارض پزشکی دیگری مانند گلومرولونفریت، عفونت های خاص دستگاه ادراری، لوپوس و بیماری کلیوی پلی کیستیک بعلاوه می توانند موجب ابتلاء به بیماری مزمن کلیه شوند. پزشکان به منظور میزان گیری سطح عملکرد کلیه و معین مرحله بیماری کلیه از آزمایش میزان فیلتراسیون گلومرولی (GFR) استفاده می نمایند. در این بخش مراحل مختلف بیماری مزمن کلیه معرفی می شوند:

مرحله ی 1: GFR 90؛ عملنمودهای کلیه طبیعی بوده اما اثراتی از پروتئین می تواند در ادرار دیده شود.

مرحله 2: GFR بین 60 تا 80؛ کلیه با مسائل خاصی در عملکرد طبیعی خود روبرو است.

مرحله 3: GFR بین 30 تا 60؛ عملکرد کلیه تا میزان ای مختل شده است.

مرحله 4: GFR به 15 کاهش می یابد؛ کلیه اکنون در معرض نارسایی کلیوی قرار گرفته است.

کم خونی

آنمی یا کم خونی وضعیتی است که به هنگام مواجهه خون با کمبود سلولهای قرمز خون سالم رخ می دهد. تقریبا 3 تا 5 میلیون آمریکایی از کم خونی رنج می برند، بطوریکه آن را یکی از شایع ترین اختلالات خونی در این کشور ساخته است. بیش از 400 نوع کم خونی وجود دارد که به سه گروه، کم خونی ناشی از کاهش فراوری سلول های قرمز خون؛ کم خونی ناشی از، از دست دادن خون؛ و کم خونی ناشی از تخریب سلول های خون، تقسیم می شود. علل اصلی کم خونی، سطوح پایین آهن و ویتامین B12 در بدن، رژیم غذایی نامناسب، از دست دادن خون به علت عمل جراحی و یا حوادث و سوانح، و بیماری هایی که سلول های سالم قرمز خون را از بین می برند، می باشد. پزشکان انجام آزمایشات خونی مانند شمارش کامل خون (CBC)، انجام آزمایش هموگلوبین (HB) و آزمون هماتوکریت (HCT) را جهت معین کم خونی پیشنهاد می نمایند، به این علت که چنانچه این عارضه برای مدت طولانی تشخیص داده نشود، می تواند عوارض جانبی بر روی قلب و مغز برجای گذارد.

به چه علت بیماران مبتلا به بیماری مزمن کلیوی دچار کم خونی می شوند؟

کلیه های سالم هورمون مهمی تحت اسم اریتروپویتین یا EPO فراوری نموده و این هورمون به تشکیل سلول های قرمز خون یاری می نماید. سلولهای خاصی در کلیه وجود دارند که این هورمون را فراوری می نمایند. این سلول ها نسبت به میزان پایین اکسیژن حساس بوده و هنگامی که کمبود اکسیژن در خون را احساس نمایند، اریتروپویتین آزاد می سازند. هنگامی که شخصی مبتلا به بیماری مزمن کلیوی می شود، کلیه های او قادر به فراوری اریتروپویتین نخواهند بود. کمبود این هورمون منجر به افت در تعداد سلول های قرمز خون شده و کم خونی را بوجود می آورد.

آهن به فراوری هموگلوبین (که برای سلول های قرمز خون مهم است) یاری نموده و در مواد غذایی سرشار از پروتئین یافت می شود. از اینرو، منبع اصلی آهن از مصرف گوشت قرمز تأمین می شود. از آنجا که به بیماران مبتلا به بیماری های کلیوی توصیه می شود از مواد غذایی سرشار از پروتئین دوری نمایند، این افراد میزان آهن مورد احتیاج بدن را که می توانست در فراوری سلولهای قرمز خون سالم بسیار مفید باشد را از دست می دهند. کلیه های سالم قادر به فیلتر کردن مواد زائد سمی انباشته شده در خون می باشند، اما کلیه هایی که دچار بیماری مزمن کلیوی شده اند، قادر به فیلتر کردن این مواد نمی باشند. در نتیجه مواد زائد در خون به جای مانده و به طور منفی بر سلامت سلول های قرمز خون تأثیر می گذارند.

بعلاوه مهم است بدانید که بیشتر افراد مبتلا به بیماری مزمن کلیه، دچار کم خونی خواهند شد. این عارضه در مراحل ابتدایی آغاز شده و به تدریج با پیشرفت بیماری کلیوی، بدتر می شود.

درمان کم خونی در بیماری مزمن کلیه

تا همین اواخر، پزشکان انتقال و تزریق سلول های خون و تجویز تستوسترون به اسم درمان اولیه برای کم خونی را پیشنهاد می دادند. با این حال، این درمان ها دیگر به اسم درمان های مؤثر در نظر گرفته نمی شوند، به این علت که تکرار انتقال خون موجب بروز بعضی آنتی بادی ها، عفونت های ویروسی و افزایش میزان آهن در خون فراتر از حد نرمال می شود. از سویی دیگر، تستوسترون موجب تحریک فراوری سلول قرمز خون اما در مقیاس بسیار کم می شود.

اکنون پزشکان اپوژن (EPOGEN) یا پروکریت (Procrit) را که به میزان اریتروپویتینی می افزاید که بدن به طور طبیعی می سازد، توصیه می نمایند. پزشکان بعلاوه مصرف مکمل های آهن را جهت اطمینان از عملکرد مؤثر اپوژن در فراوری اریتروپویتین کافی برای بدن تجویز می نمایند.

سلب مسئولیت: اطلاعات ارائه شده در این مقاله صرفاً جنبه آموزشی داشته و نبایستی به منظور جایگزین توصیه های پزشک متخصص در نظر گرفته شود.

banima.ir: قدرت گرفته از سیستم مدیریت محتوای بانیما

منبع: راسخون