هرآنچه که باید راجع به تنبلی چشم در بچه ها بدانیم - مجله سرگرمی

تنبلی چشم کودک چیست؟

تنبلی چشم که آمبلوپی نیز نامیده می گردد، هنگامی ایجاد می گردد که مغز دید یک چشم را مسدود یا سرکوب می نماید. اگر چشم های فرزندتان ناهم راستا باشد یا اگر به خاطر نزدیک بینی، دوربینی، آستیگماتیسم یا هر چیزی مانند آب مروارید یا پلک افتاده که باعث ایجاد اختلال در دید یک چشم می گردد، نمی تواند به خوبی با یک چشمش ببیند و همین می تواند کودک را دچار تنبلی چشم کند.

حدود 3 تا 6 درصد از بچه ها زیر شش سال دچار تنبلی چشم می شوند و درمان قبل از سن پنج یا شش سالگی پیروز تر است، اگرچه پژوهش های اخیر نشان می دهد که حتی بچه ها بزرگ تر ممکن است دید خود را دوباره به دست بیاورند، هرچند بازیابی دید در کودک بزرگ تر کمتر تضمین شده است. بعلاوه به خاطر داشته باشید که تنبلی چشم اگر نادیده گرفته گردد، می تواند منجر به از دست رفتن دائمی بینایی گردد.1

دلیل تنبلی چشم چیست؟

تنبلی چشم در اثر اختلال در عملکرد طبیعی چشم ها و عدم تکامل بینایی اتفاق می افتد. البته در بسیاری از موارد هم ممکن است علل مرتبط با تنبلی چشم ارثی باشند.

علل تنبلی چشم به سه دسته عمده تقسیم می گردد:

استرابیسم (لوچی)

تنبلی چشم اغلب در پی استرابیسم روی می دهد. در استرابیسم یا انحراف چشم ها، کودک برای فرار از دوبینی، از چشمی که بینایی بهتر دارد، استفاده می نماید و در نتیجه چشم منحرف، تکامل نمی یابد و تنبل می گردد.

عیوب انکساری

عیوب انکساری انواعی از اختلال های بینایی هستند که با تجویز عینک قابل اصلاح می باشند. تنبلی چشم زمانی اتفاق می افتد که عیب انکساری شامل دوربینی، نزدیک بینی یا آستیگماتیسم در یک چشم (در زمانی که چشم دیگر سالم است) و یا در دو چشم (در حالی که اختلاف قابل توجهی بین شماره دید دو چشم وجود دارد) پدید می آید.

در این حالت چشم ضعیف تر تنبل می گردد. وجود عیب انکساری شدید در دو چشم نیز می تواند منجر به تنبلی هر دو چشم گردد. تشخیص این نوع آمبلیوپی معمولاً مشکل است، زیرا در این حالت ظاهر چشم ها طبیعی بوده و به نظر می رسد که دید کودک اشکالی نداشته باشد.

عوامل مسدود کننده راستا بینایی

عوامل مسدود کننده راستا بینایی به مواردی مانند افتادگی پلک، آب مروارید، کدورت قرنیه و... گفته می گردد. این مسائل معمولاٌ شدیدترین حالت آمبلیوپی را ایجاد می کنند.2

نشانه ها و علائم تنبلی چشم عبارتند از

چشمی که به سمت داخل یا خارج انحراف دارد

چشم هایی که به نظر هماهنگ کار نمی کنند

دید عمقی ضعیف

دوبینی یا بستن یکی از چشم ها

کج کردن سر

نتایج غیرعادی در معاینات بینایی

گاهی اوقات، تنبلی چشم، بدون معاینه تعیین نمی گردد.4

روش های تشخیص تنبلی چشم در بچه ها

در بسیاری از موارد والدین قادر به تشخیص تنبلی چشم در کودک خود نیستند چراکه اغلب بچه ها معمولاً به وضوح دید یک چشمی عادت می کنند و مسئله ای در این باره گزارش نمی دهند. از همین رو پروتکل های بهداشتی والدین را ملزم می کنند تا قبل از فرستادن فرزندشان به مدرسه ابتدا او را به مراکز بینایی سنجی ببرند یا آزمایش های بینایی را در طرح هایی که در خود مدارس اجرا می شوند انجام دهند.

این کار به پدر و مادرها یاری می نماید تا بتوانند در خصوص وجود یا عدم وجود شرایط های مشکل سازی نظیر تنبلی چشم آگاهی پیدا کنند و در صورت لزوم درمان مورد احتیاج را هرچه زودتر آغاز کنند. در ارزیابی تنبلی چشم پزشکان یا متخصصان بینایی سنجی اغلب آنالیز موارد زیر را دستور کار خود قرار می دهند.

- آنالیز اینکه هیچ چیز مانع ورود نور به چشم های کودک نمی گردد و هردو چشم به یک میزان به نور پاسخ می دهند.

- هر دو چشم از وضوح بینایی یکسان و کافی برخوردارند.

- حرکات بینایی در هردو چشم سالم و طبیعی است.3

چطور باید تنبلی چشم کودک را در خانه آزمایش کرد؟

یک راه ساده برای ارزیابی اینکه هر دو چشم کودکتان کار خود را انجام می دهند یا خیر وجود دارد. بعلاوه همراهی یک نفر دیگر برای انجام این تست می تواند به شما یاری کند. مراحل این آزمایش ساده به شکل زیر است:

یکی از چشم های کودکتان را بپوشانید

یک شی ء مانند خرس عروسکی برای یک کودک خردسال یا عکس یا حروف الفبا برای یک کودک بزرگ تر را مقابل او نگه دارید.

ببینید وقتی شیء را مقابل او به چپ و راست و بالا و پایین حرکت می دهید، کودکتان آن را با چشم بازش دنبال می نماید یا خیر.

از یک کودک بزرگ تر نیز می توانید بپرسید که آن حرف الفبا چیست یا سؤالی دربارهٔ تصویر یا شیء بپرسید.

سپس چشم دیگر را بپوشانید و ببینید که آیا آن شیء را نیز به همان خوبی و تا همان فاصله دنبال می نماید یا خیر.

اگر در تمام دفعات انجام این تست به نظر رسید که فرزندتان با یک چشم بهتر از دیگری می بیند، یک وقت ویزیت از پزشک فرزندتان یا یک چشم پزشک برای انجام غربالگری بینایی بگیرید تا مشکل را تشخیص دهند و درمان کنند، هرچند انجام این آزمایش در خصوص یک کودک نوپا که ممکن است قبل از تمام شدن تست، به آن بی علاقه گردد یا حواسش پرت گردد کمی مشکل است. اما در هر صورت اگر یک چشم کودکتان ضعیف تر به نظر می رسد، سعی کنید یک بار دیگر این آزمایش را انجام دهید و این بار تست خود را با چشم دیگر آغاز کنید.1

درمان

پچ روی چشم سالم قرار می گیرد و باعث می گردد کودک از چشم ضعیفش بیشتر استفاده کند.

آغاز درمان تنبلی چشم در دوران کودکی، بسیار اهمیت دارد. در این دوران ارتباطات پیچیده بین چشم و مغز در حال شکل گیری هستند. برترین نتایج زمانی به دست می آیند که درمان پیش از سن 7 سالگی آغاز گردد، البته نیمی از بچه ها و نوجوانانی که بین سنین 7 تا 17 سال هستند هم واکنش مثبتی به درمان نشان می دهند.

گزینه های درمانی، به دلیل تنبلی چشم بستگی دارد و اینکه این شرایط چقدر روی بینایی کودک تأثیر گذاشته است. ممکن است پزشک تان این توصیه ها را داشته باشد:

عینک تصحیح کننده

عینک یا لنزی که بتواند مسائلی هم چون نزدیک بینی، دوربینی و آستیگماتیسم را که منجر به تنبلی چشم می شوند، تصحیح کند.

پچ چشم

فرزندتان باید از پچ روی چشم قوی تر استفاده کند تا چشم ضعیف تر را شبیه سازی نماید. عموما پچ چشم به مدت دو تا شش ساعت در روز استفاده می گردد.

فیلترهای نیمه شفاف

این فیلتر مخصوص روی لنزهای عینکِ چشم قوی تر قرار می گیرد. در نتیجه چشم قوی تر را تار نموده و مانند پچ چشم، برای شبیه سازی چشم ضعیف تر به کار می رود.

قطره چشمهفته ای دو بار قطره چشمی از دارویی با نام آتروپین (ایزوپوتو آتروپین) می تواند بینایی را در چشم قوی تر به طور موقت تار کند. این امر کودک شما را تشویق می نماید تا از چشم ضعیف ترش استفاده کند و جای گزینی برای پچ محسوب می گردد. عوارض جانبی این دارو حساسیت به نور است.

جراحی

اگر چشمان کودک تان چپ یا منحرف شوند، احتمالا پزشک جراحی عضلات چشم را توصیه می نماید. اگر فرزندتان افتادگی پلک یا آب مروارید داشته باشد هم ممکن است به جراحی احتیاج باشد.

درمان های مبتنی بر فعالیت هم چون طراحی، انجام پازل ها و بازی های کامپیوتری هم رایج هستند. تأثیر اضافه کردن این فعالیت ها به درمان های دیگر، هنوز اثبات نشده است.

برای بیشتر بچه هایی که تنبلی چشم دارند، درمان مناسب، دید او را بین چند هفته تا چند ماه بهبود می بخشد. دوره درمان ممکن است از شش ماه تا دو سال به طول بینجامد.

فرزندتان باید برای بازگشت تنبلی چشم هم تحت نظر باشد. در 25 درصد از بچه های که تنبلی چشم شان برطرف شده، ممکن است این بیماری دوباره بازگشت کند. در این صورت درمان باید دوباره آغاز گردد.4

عوارض ناشی از عدم درمان تنبلی چشم چیست؟

اگر تنبلی چشم اصلاح نگردد مسائل زیادی رخ خواهد داد که مهم ترین آنها عبارتند از :

ایجاد نقص بینایی شدید و دایمی در چشم تنبل

از بین رفتن دید سه بعدی

محرومیت از نعمت بینایی برای تمام عمر در صورت ابتلای چشم سالم به بیماری و یا آسیب جدی.2

پینوشتها

1.www.madarsho.com

2.www.noorvision.com

3.www.honarehzendegi.com

4.www.chetor.com

pariha.com: پریها مجله گردشگری، خبری، موفقیت، آشپزی و سرگرمی میباشد.

dorezamin.com: دور زمین: آشنایی با زیبایی های دنیا در مجله سرگرمی و گردشگری

منبع: راسخون