نفسی تازه کن و پرواز کن - مجله سرگرمی

با توجه به عنوان این روز موضوع آلاینده ها و آلودگی هایی که بشر مسبب اول و آخر آن است، به ذهن خطور می نماید. در واقع این آلاینده ها هستند که عامل اصلی بروز مخاطرات و تغییرات اقلیمی در کره زمین بوده اند. در واقع با ورود گازهای سمی به جو یا افزایش بی شمار زباله تجدیدناپذیر روی سطح زمین در چرخه این کره اخلال ایجاد شده است.

آلودگی ها دارای انواع گوناگونی هستند که هر کدام حاصل نوع خاصی از فعالیت های بشر هستند. برای مثال آلودگی هوا ناشی از استفاده بیش از اندازه از سوخت های فسیلی کارخانه جات و خودروها است و آلودگی نوری حاصل نورپردازی های شهرهاست که عملا لذت دیدن آسمان شب از انسان امروزی تا حد زیادی گرفته شده است.

اگر بخواهیم سری به جهانی کتاب در عرصه آلودگی های محیطی برای سیاره زمین بزنیم ابتدا باید به کتاب اصول آلودگی هوا با ترجمه مهدی کلاهی و همکارانش اشاره کنیم. نویسنده در این اثر به مسأله آلودگی هوا از جنبه های مختلف پرداخته است. در واقع گستره وسیعی از موضوعات را در زمینه هایی همچون مباحث اجتماعی، مالی، فلسفی، فیزیک، شیمی، ریاضیات، منابع آلاینده، تأثیر عناصر روی آلودگی هوا، تأثیر آلودگی روی انسان، دیگر موجودات زنده و حتی زیست بوم ها و بناهای تاریخی، مورد آنالیز قرار داده است.

مهدی کلاهی (مترجم) در گفت وگویی که با ایبنا درباره این اثر داشته، معتقد بود؛ در مجموع، یک مورد از هر 10 مورد مرگ در جهان، به آلودگی هوا مربوط می گردد. سالانه پنج میلیون و 500 میلیون مرگ ومیر زودرس در اثر آلودگی هوا در جهان رخ می دهد. همچنین براساس برآورد بانک جهانی، روزهای تعطیل ناشی از آلودگی هوا در جهان، بیش از پنج تریلیون دلار هزینه دارد. این میزان در ایران در سال 1392، 23 میلیارد دلار برآورد شده است. در همین سال در کشور ما، 21 هزا نفر در اثر آلودگی هوا جان باخته اند.

وی معتقد است؛ این کتاب به ما می گوید که جهانی بیندیشیم و منطقه ای عمل کنیم. کتاب حاضر، اندیشیدن درباره اینکه چگونه آلودگی هوا را پالایش و مدیریت کنیم، به ما می آموزد. عناصر آلاینده، عوامل گسترش و جابجایی آلودگی ها، خصوصیات و فرایندهای آلودگی هوا و رابطه عناصر موثر در مسأله آلودگی هوا از دیگر محورهایی است که در این کتاب به صورت دقیق به آن ها پرداخته شده است.

کرونا و زمین پاک

واضح است که سالانه افراد زیادی متحمل خطرات ناشی از آلودگی هوا می شوند، اما یک اتفاق مهم در ماه های اخیر باعث شد کمی خیال اقلیم شناسان و مدافعان محیط زیست از میزان ورود حجم زیادی از آلاینده ها و انتشار زیاد گازهای گلخانه ای راحت باشد؛ در واقع چندی پیش بود که طبق اعلام سازمان جهانی هواشناسی میزان انتشار گازهای گلخانه ای به پایین ترین حد خود رسیده و سیاره زمین شرایط مطلوب خود را سپری می نماید. در حقیقت شیوع ویروس کرونا و شروع قرنطینه خانگی در سراسر جهان برای هر موجودی هم که خطرآفرین بوده باشد، باعث شد زمین پس از سال ها نفس راحت بکشد.

با توجه به گزارشی که سازمان جهانی هواشناسی منتشر نموده است؛ در شرایط فعلی دانشمندان به این فکر هستند که چگونه می توان صعود ناگهانی افزایش انتشار بعد از دوران بحران کرونا را گرفت درواقع دغدغه اصلی دانشمندان یافتن راه برای نگه داشتن این میزان از کاهش انتشار گازهای گلخانه ای در دوران پسا کرونا است.

در ادامه به نوع دیگری از یک الاینده می پردازیم؛ یکی دیگر از آلاینده هایی که در سال های اخیر توجه جدی تری به آن شده نور است. آری نور با تمام زیبایی هایش می تواند چشم انسان را از آسمان تاریک و اسرارآمیزش ببندد و نگذارد منجمان به کاوش خود در آسمان شب بپردازنند؛ همچنین بنا به گفته بابک تفرشی عکاس نشنال جغرافی در مراسم رونمایی از کتاب جهان در شب که گزارش آن زمستان سال گذشته از همین خبرگزاری منتشر شد، شمار زیادی از پرنگان در سراسر جهان در اثر نورپردازی شهرها جان خود را از دست می دهند.

در این راستا کتاب آلودگی نوری نخستین نوشته سید حامد میرزا خلیلی به دغدغه جدید اکولوژیست ها در این رابطه می پردازد. در ابتدا ضروری است بگوییم میرزاخلیلی و فعالیت های وی در راستای کاهش آلودگی نوری در شهرها باعث شد چندی پیش تا حد زیادی این نوع آلودگی از سوی شهرداری تهران کاهش یابد. وی درباره این کتاب گفته است؛ از وقتی قادر بودم اتفاقات اطرافم را درک کنم، آسمان شب فضای مسحور کننده ای برایم بود. بعدها نجوم را غیر آکادمیک ادامه دادم، اما از زمانی که محیط زیست برایم مفهوم دیگری پیدا کرد، بر آن شدم تا از طبیعت فراموش شده بالای سرم حفاظت کنم. درد آلودگی نوری را همه ستاره شناسان با پوست و خون لمس نموده اند.

وی در این کتاب به مطالبی همچون تاثیر نور مصنوعی بر جانداران، پارک های آسمان تاریک و قوانین و ضوابط حاکم بر آن، قوانین دیگر کشورها در کنترل آلودگی نوری، تاثیر کاهش آلودگی نوری در ذخیره انرژی و ارتباط نور با امنیت، اشاره داشته است تا علاقمندان این مطالب ضمن خوانش کتاب با مطالبی جدید روبرو شوند.

این اکولوژیست در یادداشتی اذعان داشت؛ آلودگی نوری با زبان علمی برای گروه های سنی دبیرستان و دانشگاهی نوشته شده است. همچنین این کتاب در دو ضمیمه جداگانه به نگرش مسئولین و مدیران شهری در این خصوص پرداخته ام. در ضمیمه اول به تجربیات کارشناسانی که سال ها بصورت داوطلبانه و حرفه ای در این حوزه مشغول بوده اند، اشاره داشتم که از جمله آن، اثراتی است که نور مصنوعی بر پستانداران و پرندگان ایران به جا گذاشته است.

در ضمیمه دیگر این کتاب، به گونه ای با افراد تاثیرگذار در تصمیم گیری نورپردازی شهری مانند مدیران شهری، اعضای شورای شهر و اساتید دانشگاه مصاحبه نموده ام تا بطور میدانی این تجربیات را در اختیار مطالعه کنندگان کتاب قرار دهم.

با توجه به مطالب درج شده در کتاب های مذکور و اهمیت حفظ زمین باید گفت داشتن زمینی پاک حق تمامی نسل هاست و هیچ انسانی نباید برای پیشبرد اهداف خود این حق را از دیگر انسان ها دریغ کند.

italyro.ir: ایتالیا: سفر به سرزمین لئوناردو داوینچی، سفر به رم، ونیز، فلورانس و میلان

sabzevartoday.ir: سبزوار امروز: مجله خبری و تکنولوژی