معرفی ابزار و وسایل شمع سازی
به گزارش مجله سرگرمی، شمع سازی یکی از هنرهای جذاب و پرطرفدار است.شمع ها را در ابعاد و رنگ های مختلف می توان ساخت.با ابزار و وسایل شمع سازی مورد احتیاج آن آشنا شوید.
استفاده از شمع تقریبا در بیشتر مراسمات و مجالس ایرانی ها مرسوم است. بعضی آن را نماد نور و روشنی می دانند و برای همین در جشن تولدها مورد استفاده ویژه قرار می گیرد. امروزه تنوع طرح و رنگ برای این محصول چنان زیاد شده است که می تواند هر فردی و با هر سلیقه ای را مجاب کند. اگر شما هم دوست دارید به سراغ این هنر و مخصوصا تزیین شمع بروید بهتر است قبل از هر چیز با وسایل شمع سازی مورد احتیاج برای این کار آشنا شوید.
هنر شمع سازی امروزه وسعت زیادی یافته است و با تغییر و تحولاتی اساسی، به رقابت با دیگر هنرهای دستی برخاسته است حاصل آن شاهکارهایی است که شما در فروشگاه ها دیده اید. به طور کلی انواع شمع شامل شمع قالبی و شمع دست ساز می گردد. ابتدا شما را با تجهیزات و وسایل شمع سازی آشنا نموده و آنگاه نکاتی را یادآور می شویم که دانستن و به کارگیری آن ها طی مراحل شمع سازی لازم است.
وسایل شمع سازی
ماده اصلی شمع سازی پارافین است که ماده ای است سفید و نیمه شفاف که از روغن های سنگین نفت به دست می آید و در شکل های مختلفی در بازار موجود می باشد. این ماده که از اصلی ترین وسایل شمع سازی است درجات مختلفی از نظر نقطه ذوب دارد. به عنوان مثال پارافین مورد احتیاج برای ساخت شمع های قالبی باید نقطه ذوبی به میزان 60 تا 63 درجه سانتی گراد داشته باشد. پارافین انواع مختلفی دارد که شامل:
پارافین قالبی: این نوع پارافین ساده ترین و ارزان ترین نوع پارافین است که برای شمع های ساده و رنگی مناسب است.
پارافین ژله ای: مناسب شمع هایی است که درون گیلاس و لیوان و ظروف درست می گردد. مثل شمع هایی که داخل آن ها وسیله های تزیینی دیده می گردد. این نوع پارافین حالت چرب و لغزنده ای دارد و اصلا شبیه پارافین های دیگر نیست.
پارافین کریستالی: از این نوع پارافین به دلیل انعطاف پذیر بودن آن برای ساخت شمع های دست ساز، مورد استفاده قرار می گیرد. این پارافین برای شمع هایی کاربرد دارد که باید به شکل خاصی در بیایند یا با دست حالت می گیرند. پارافین کریستالی شفاف تر از پارافین قالبی است و قیمت آن کمی گران تر می باشد. توجه کنید که البته کیفیت این نوع پارافین مهم است یعنی اینکه اگر کیفیت آن پایین باشد شمع درست شده شکیل و زیبا نمی گردد.
پارافین شنی: پارافین شنی مخصوص شمع هایی از نوع تپه ای است. این پارافین مثل دانه های ترافل قنادی و در رنگ های مختلف است. معمولا این نوع پارافین را ذوب نمی نمایند بلکه به صورت تزیینی استفاده می گردد.
پارافین مایع: این نوع پارافین در وسایل شمع سازی بیشتر جنبه تزئینی دارد. البته می گردد آن را روشن هم کرد. معمولا داخل لیوان یا گیلاس ریخته می گردد و روی آن طلق قرار می گیرد که درواقع پایه نگهدارنده فتیله است.
پارافین پولکی: همانطور که از اسم آن پیداست این نمونه پارافین شبیه پولک است. درواقع می توان گفت نوع خاصی از پارافین شنی است. هم می گردد به صورت تزئینی استفاده کرد و هم می گردد داخل قالب ریخت و با پارافین ذوب شده ادغامش کرد. (در اثر حرارت پارافین مایع ذوب نمی گردد)
این ماده از وسایل شمع سازی است و ماده ای بی رنگ، بی بو و بی طعم است که برای استحکام بیشتر و افزایش طول مدت سوخت به پارافین اضافه می گردد. کریستال های آن به شکل ورقه ورقه اند که در الکل و اتر داغ حل می گردد و برای ساختن شمع و صابون به کار می رود. همچنین این ماده باعث می گردد که شمع پس از خشک شدن کمی کوچک تر شده و به راحتی از قالب خارج گردد. ضمناً حلال خوبی برای رنگ به شمار می رود و باعث شفاف شدن آن می گردد. اگر مقدار استئارین بیشتر از حد معمول باشد، شمع ، حالت صابونی به خود می گیرد.
توجه: در شمع های قالبی، میزان اسید استئاریک مورد احتیاج برای 454 گرم پارافین دو تا پنج قاشق غذاخوری است (درواقع برای هر یک کیلوگرم پارافین 100 گرم مورد احتیاج است).
از جمله وسایل شمع سازی رنگ مخصوص آن است. رنگ های گوناگونی برای رنگ آمیزی شمع ها وجود دارد. همواره از رنگ به مقدار کم بهره ببرید زیرا اگر رنگ زیاد به کار ببرید شمع شما خوب نمی سوزد. میزان رنگ شمع بستگی به سلیقه شخصی شما دارد. مسلما هر چه رنگ بیشتری اضافه کنید شمع پررنگ تری خواهید داشت. می توانیم از مداد شمعی هم برای رنگ کردن شمع های فانتزی استفاده کنیم.
از مهم ترین وسایل شمع سازی قالب است. قالب ها انواع و اقسام گوناگونی دارند و جنس آن ها اغلب فلزی، پلاستیکی و شیشه ای است. بهترین نوع قالب برای شمع سازی قالب های شیشه ای هستند زیرا می توانید از آن ها بطور نامحدودی بهره ببرید به شرطی که موقع کار آن ها شکسته نشوند. شمع هایی که توسط قالب های شیشه ای ساخته می شوند صاف، صیقلی و شفاف هستند. ضمناً، شما می توانید از ظروف و لوازمی که در منزل موجود است، مانند انوع لیوان ها، شکلات خوری ها و… به جای قالب بهره ببرید. قالب های پلاستیکی از قالب های شیشه ای ارزان ترند و عمر بیشتری هم دارند و شما اغلب می توانید قالب هایی را که به شکل کره و بیضی (تخم مرغی) می باشند و جداگانه عرضه می شوند به این منظور خریداری نمایید.
یکی دیگر از وسایل شمع سازی فتیله است. جنس فتیله معمولا کتان است که در اندازه ها و ضخامت های گوناگون وجود دارد. اندازه فتیله بستگی به قطر شمع دارد و با نازک و یا کلفت شدن ضخامت شمع، اندازه قطر فتیله نیز تغییر می نماید. طریقه آماده کردن فتیله، به این ترتیب است که فتیله را 5 دقیقه در پارافین ذوب شده قرار داده، سپس فتیله را از ظرف خارج نموده و به صورت صاف روی یک کاغذ روغنی یا یک ظرف مسطح بگذارید تا خشک گردد.
فتیله انواع مختلف دارد: فتیله قیطانی، سیمی و نخ پرک.
فتیله های فوق الذکر در ساخت شمع خاصی به کار می فرایند، به عنوان مثال فتیله های قیطانی برای شمع های باریک با قطر 2 /5 الی 3 سانتی متر و نخ پرک برای شمع های خیلی عظیم مورد استفاده قرار می گیرند.
از جمله ابزار و وسایل شمع سازی ظرف مخصوص آب کردن پارافین است. برای این کار از ظروف استیل یا آلومینیوم بهره ببرید (از ظروف لعابی هم می توانید بهره ببرید). یک ظرف عظیم تر را پر از آب نموده روی حرارت قرار دهید و ظرف دومی را کوچک تر انتخاب کنید و روی آن قرار دهید و با یک کاسه روی آن بگذارید اما اگر این کار را انجام دادید دقت کنید زمانی که درجه حرارت را اندازه می زنیم موم ممکن است که در یک روش متغیر ذوب گردد. هنگام استفاده از روش بن ماری، ظرف زیری را که پر از آب می باشد حرارت دهید تا به جوش آید و موم را در ظرف دوم که روی ظرف اول قرار می گیرد ذوب کنید. به خاطر داشته باشید که وقتی آب ظرف زیری می جوشد کم نگردد و اگر کم شد و لازم بود به آن آب اضافه کنید. و زمانی که موم را ذوب کردید ظروف را تمیز نموده و با یک حوله داخل آن را خوب خشک کنید و بردارید.
یکی دیگر از وسایل شمع سازی چسب است. از چسب کاغذی برای ثابت نگه داشتن فتیله در ته قالب و پوشاندن درزهای احتمالی قالب استفاده می گردد تا پارافین ذوب شده از منافذ قالب بیرون نریزید.
از دیگر وسایل شمع سازی قلاب است. از قلاب یا میله برای نگه داشتن سر فتیله بر روی قالب استفاده می گردد به این صورت که سر فتیله را به قلاب گره زده و روی قالب می گذاریم.
این ماده به عنوان یکی از وسایل شمع سازی برای نسوز کردن فتیله به کار می رود. به این ترتیب که یک استکان آب جوش را با یک قاشق چای خوری براکس و یک قاشق چای خوری نمک مخلوط نموده و می گذاریم پنج دقیقه بجوشد. سپس فتیله را روی یک سطح صاف قرار می دهیم تا خشک گردد. روش دیگر، استفاده از موم عسل است؛ به این ترتبب که موم را روی بخار ذوب نموده، فتیله را پنج دقیقه در آن قرار می دهیم و سپس به طریق بالا آن را خشک می کنیم.
برای خوشبو بودن شمع در هنگام سوختن به کار می رود. عطر شمع را هنگامی که می خواهید پارافین ذوب شده را در قالب بریزید به آن اضافه کنید. عطر شمع در انواع گوناگون وجود دارد که می توانید از فروشگاه هایی که وسایل شمع سازی عرضه می نمایند تهیه کنید.
نکاتی در رابطه با شمع سازی
- قبل از این که پارافین داخل قالب کاملا سرد گردد یک گودی اطراف فتیله به وجود می آید. این گودی را دوباره با پارافین مذاب پر کنید و بگذارید سرد گردد. دقت داشته باشید که هنگام ذوب کردن پارافین، آب به داخل ظرف نفوذ نکند.
- قالب باید کاملا سالم، خشک و بدون خراش باشد.
- برای سرد کردن پارافین، هیچگاه آن را در فریزر قرار ندهید، چون شمع شما پس از سرد شدن ترک می خورد ولی می توانید در طبقات پایین یخچال قرار دهید.
- برای این که کف شمع صاف و یکدست گردد، آن را ته یک ظرف داغ بکشید تا کاملا صاف گردد.
- برای اینکه شمع دود نکند مدت زمان کمی نخ های فتیله را داخل آب و نمک بگذاریدو سپس از جایی آویزان کنید تا خشک گردد.
منبع: setare.comshortmessagesystem.ir: مجله پیامک، آخرین اخبار و مقالات در حوزه فناوری و تکنولوژی های مدرن
aliabad-new.ir: علی آباد جدید، اخبار و آخرین رویدادهای علی آباد