قرار دریافت لیر در پایین ترین ارزش تاریخی خود
به گزارش مجله سرگرمی، اقتصاد ترکیه شرایط خوبی را سپری نمی کند و ارزش لیر دوباره تضعیف شده است.
دنیای اقتصاد در ادامه نوشت: اردوغان که هوادار کاهش دستوری نرخ بهره است، تمام کوشش خود را برای این هدف انجام داده است. از مداخله مستقیم، تغییر رئیس کل بانک مرکزی، معاون و اعضای کمیته پولی و در آخرین سیاست، یک اظهارنظر تلویزیونی. از نگاه او، کاهش نرخ بهره باعث کاهش نرخ تورم و ایجاد رشد اقتصادی می گردد؛ حتی اگر تمام اقتصاددانان این صحبت ها را رد نمایند. اردوغان برای این کار در دو سال اخیر، سه رئیس کل بانک مرکزی را اخراج نموده است. نکته جالب اینکه از حضور آخرین رئیس کل بانک مرکزی تا به امروز، لیر 16درصد ارزش خود را از دست داده است.
اما چرا در حال حاضر لیر به صحبت های اردوغان حساس شده است؟ اقتصاددانان معتقدند سکاندار سیاست پولی در هر کشور، رئیس کل بانک مرکزی است. اما اگر این نهاد حیاط خلوت دیگر سیاستمداران گردد، باید منتظر بی ثباتی در این کشور بود. پیش از این، تغییرات نرخ لیر پس از اعمال سیاست و اعمال کاهش نرخ بهره انجام می گرفت؛ اما در حال حاضر حساسیت تغییرات لیر به نحوی شده است که بلافاصله پس از صحبت های اردوغان درباره کاهش نرخ بهره، نرخ لیر در معاملات شبانه افت می نماید.
حالا که استقلال بانک مرکزی ترکیه خدشه دار شده، سکان اقتصاد ترکیه در دست رئیس جمهور افتاده است و حتی اظهارنظر غیرشفاف او درباره کاهش نرخ بهره، باعث ایجاد تلاطم در اقتصاد ترکیه می گردد. داستان ترکیه نشان می دهد چگونه سلطه سیاستمداران به بانک مرکزی، می تواند شرایط بی ثباتی برای اقتصاد یک کشور ایجاد کند. اقتصادی که در زمان استقلال بانک مرکزی اش، شرایط باثباتی را سپری می کرد.
جدال جدید با نرخ بهره
اظهارات اردوغان بار دیگر ارزش لیر را تحت تاثیر قرار داد تا لیر در پایین ترین سطح تاریخی خود در برابر دلار قرار بگیرد. سه شنبه شب اردوغان با حضور در یک برنامه تلویزیونی گفت که همواره حامی نرخ بهره پایین بوده است و از تابستان به عنوان موعد کاهش نرخ بهره یاد کرد. این صحبت ها در زمانی مطرح می گردد که اردوغان در کمتر از یک سال گذشته دو رئیس بانک مرکزی ترکیه را اخراج نموده و با فشار های خود استقلال بانک مرکزی را زیر سوال برده است.
به نظر می رسد این اظهارات اردوغان را می توان یک تست دانست، اقدامی که سعی دارد انتظارات را محک بزند و معین کند در صورت اقدام بانک مرکزی به کاهش نرخ بهره احتمالا بازار چه واکنشی خواهد داد. اردوغان که سابقه طولانی در اقتصاد دارد به نظر می رسد که دوباره درصدد پیش بردن سیاست های نامتعارف پولی اش برآمده و به عقیده خودش قرار است با کاهش نرخ بهره به مبارزه با دشمن توسعه ترکیه برود.
اظهارات اردوغان روی آنتن
سه شنبه شب رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه در برنامه یک شبکه تلویزیونی دولتی حضور یافت. در این برنامه اردوغان به برنامه اش برای کاهش نرخ بهره اشاره نمود و گفت از این ایده حمایت می نماید و با رئیس بانک مرکزی صحبت نموده و مطمئنا باید نرخ بهره را پایین بیاوریم.
او در ادامه اضافه نمود این کاهش قرار است از ماه جولای و آگوست (تیر و مرداد امسال) آغاز گردد. او در ادامه اضافه نمود که نرخ بهره بار سرمایه گذاری را به دوش می کشد. رئیس جمهور ترکیه از یک ایده نامتعارف اقتصادی حمایت می نماید و معتقد است کاهش نرخ بهره باعث کاهش نرخ تورم می گردد. او اعتقاد دارد کاهش نرخ بهره با کاهش هزینه تولیدنمایندگان در نهایت به کاهش سرعت رشد قیمت ها و کاهش تورم منجر می گردد.
او اضافه نمود: اگر سایه نرخ بهره بالا را از سرمایه گذاری ها برداریم فضای آرام تری را تجربه خواهیم کرد، چرا که نرخ بهره باعث تورم می گردد. در پی این اظهارات ارزش لیر کاهش یافت و پایین تر از رکورد تاریخی خود ایستاد؛ روز گذشته نرخ برابری دلار در برابر لیر به 65/ 8 رسید. بعضی از سرمایه گذاران خارجی معتقدند این اظهارات اردوغان کار را برای شهاب کافجی اوغلو، رئیس بانک مرکزی ترکیه، سخت می نماید.
نرخ بهره در ترکیه در حال حاضر 19 درصد است و اردوغان بار ها نارضایتی خود را نسبت به آن ابراز نموده است. درخواست مکرر اردوغان برای کاهش نرخ بهره و برکناری ناگهانی سه رئیس بانک مرکزی در کمتر از دو سال اعتبار پولی ترکیه را از بین برده و آن را در برابر تورم بالا و بحران اقتصادی آسیب پذیرتر نموده است.
دخالت های مکرر اردوغان
دخالت اردوغان در اقتصاد سابقه ای طولانی دارد. اما با وقوع پاندمی کرونا این موضوع به وضوح خود را در مباحث مربوط به بانک مرکزی و نرخ بهره نشان داد. با آغاز بحران کرونا و وقوع رکود در بازار های جهانی، اقتصاد ترکیه نیز در حالت رکودی نهاده شد؛ ترکیه که برای تامین کسری حساب جاری خود به درآمد ارزی حاصل از گردشگری متکی است با مختل شدن صنعت توریسم به علت پاندمی کرونا مسائل زیادی را در سال 2020 تجربه کرد که تا به امروز هم به حالت عادی بازنگشته است.
در این شرایط دولت برای حفظ ارزش لیر از ذخایر ارزی خود بهره برد، اما به رغم اقدامات دولت برای حفظ ارزش پول ملی، لیر ترکیه در این دوران 30 درصد از ارزشش را در مقابل دلار از دست داد. در چنین شرایطی اردوغان بر نظر خود مبنی بر پایین نگه داشتن نرخ بهره پافشاری می کرد. دراین شرایط نرخ تورم دورقمی شد و نرخ برابری دلار در برابر لیر به 5/ 8 رسید که در آن موقع رکوردی تاریخی به حساب می آمد. همه این اتفاقات باعث شد تا اردوغان از ایده های نامتعارف خود کوتاه بیاید و ناجی اقبال را به عنوان رئیس جدید بانک مرکزی منصوب کند.
اقبال که هوادار ایده های متعارف پولی بود برای کنترل نرخ تورم و بازیابی ارزش لیر نرخ بهره را طی چند مرحله از 25/ 10 درصد به 19 درصد رساند. این اقدامات باعث شد تا لیر نزدیک به 14 درصد از ارزش خود را بازیابی کند. اما در آخرین مرحله از افزایش نرخ بهره اردوغان، ناجی اقبال را از مقام ریاست بانک مرکزی برکنار و رئیس فعلی را به جای او منصوب کرد؛ این اقدام بیش از پیش استقلال سیاستگذار پولی در ترکیه را زیر سوال برد تا نشان دهد بانک مرکزی ترکیه تا چه حد تحت کنترل سیاست های مدنظر اردوغان است.
بازگشت به نقطه اول
با گذشت نزدیک به سه ماه از برکناری اقبال، لیر دوباره رکورد قبلی خود را شکست و در پایین ترین ارزش خود ایستاد. از زمان بر سر کار آمدن رئیس جدید بانک مرکزی ترکیه لیر 16 درصد از ارزشش را از دست داده است. به نظر می رسد تصمیمات و اظهارات اردوغان بر عملکرد سیاستگذار پولی سایه انداخته است.
چیزی که معین است این که بی اعتمادی نسبت به استقلال نسبی بانک مرکزی حساسیت زیادی را بر اظهارات و اقدامات اردوغان ایجاد نموده است. مهم ترین سیگنالی که اقتصاد از پافشاری اردوغان بر تحمیل ایده اش درباره کاهش دادن نرخ بهره دریافت می نماید این موضوع است که هرگونه اقدام و سیاست اصلاحی برخلاف نظر اردوغان نوعی اصلاح موقت است که به زودی متوقف خواهد شد. این نااطمینانی در اقتصاد کلان ترکیه تاثیر محسوسی خواهد داشت و آن را نسبت به چنین اظهاراتی حساس خواهد نمود.
منبع: فراروiraniro.ir: تور داخلی ایران | گردشگری ایران، سفر به مشهد، اصفهان
italyro.ir: تور ایتالیا ارزان قیمت، تور ایتالیا نوروز 97، تور بهار
itgap.ir: آی تی گپ | مجله فناوری گردشگری، موفقیت،