تنگی نفس؛ علل، علائم و درمان آن
به گزارش مجله سرگرمی، تنگی نفس؛ شرایطی که انسان احساس احتیاج بیشتری به اکسیژن و هوا دارد و نمی تواند نفس عمیق بکشد. این شرایط می تواند ناشی از دلایل متفاوتی باشد. در ادامه به آنالیز بیشتر این موضوع می پردازیم.
به گزارش، وجود وقفه و اخلال در الگوی تنفسی منظم انسان می تواند یک هشدار باشد. احساس ناتوانی در نفس عمیق کشیدن را تنگی نفس می نامند. علائم این تنگی نفس را می توان این گونه نام برد: تشنه هوا بودن، کوتاه شدن نفس ها و احساس تنگی در قفسه سینه. تنگی نفس می تواند نشانه ای از وجود مسائل و شرایط مختلفی در سلامتی انسان باشد که ممکن است بروز آن به صورت یک دفعه و ناگهانی و یا به شکل گسترش در طولانی مدت باشد.
در تمامی موارد ابتلا به تنگی نفس، جهت تشخیص علت اصلی بروز و یافتن بهترین راه درمان آن، نیازمند مراجعه به پزشک هستیم. ناگفته نماند که نفس تنگی شدید که می تواند عملکرد کلی انسان را تحت تأثیر قرار دهد نیازمند مراجعه سریع به پزشک است.
تنگی نفس می تواند دلایل مختلفی داشته باشد که تقریباً 85 درصد از موارد آن با دلایل زیر مرتبط هستند:- آسم- نارسایی احتقانی قلب- ایسکمی میوکارد یا ایسکمی قلب- بیماری مزمن انسدادی ریه- بیماری بینابینی ریه- ذات الریه- اختلالات روحی و روانی مثل اضطراب
* در شرح ایسکمی میوکارد گفتنی است: به کاهش میزان خون رسانی به عضلات قلب ایسکمی میوکارد یا ایسکمی قلب می گویند که این اتفاق معمولاً ناشی از انسداد رگ ها است و می تواند منجر به حمله قلبی گردد.
بسیاری از شرایطی که با تنگی نفس در ارتباط اند در واقع با قلب و ریه ها نیز مرتبط هستند. علت این ارتباطات این است که این ارگان ها مسئول اصلی گردش اکسیژن و خارج کردن کربن دی اکسید در سراسر بدن هستند؛ بنابراین هرگونه اخلال و یا تغییراتی در ریه و قلب انسان می تواند منجر به بروز تنگی نفس گردد.
البته علاوه بر شرایطی که در بالا ذکر شد، شرایط ریوی و قلبی دیگری هم وجود دارند که با تنگی نفس در ارتباط هستند. این شرایط عبارت اند از:
شرایط قلبی:- آنژین- اِدِم ریه (ناشی از نارسایی احتقانی قلب)- حمله قلبی- تامپوناد قلبی- فشارخون پایین
شرایط ریوی:- سرطان ریه- فشارخون ریوی یا پرفشاری ریه- آپنه خواب- آمبولی ریه- آنافیلاکسی- هواجنبی در هر دو ریه- سندرم دیسترس تنفسی حاد- برونشکتازی- پلورال افیوژن- اِدِم قلبی غیرکاردیوژنیک یا غیر قلبی
ناگفته نماند که علل دیگری به غیر از قلب و ریه نیز در بروز تنگی نفس می توانند مؤثر باشند مثل:- کم خونی- قرار داشتن در معرض مونواکسید کربن- ارتفاع بالا- دمای خیلی پایین یا خیلی بالا- چاقی- ورزش خیلی سخت و شدید
همان طور که مشکل نفس تنگی می تواند به دلایل مختلفی رخ دهد، آغاز مشاهده علائم آن هم می تواند مختلف باشد. تنگی نفس ممکن است در فردی به طور ناگهانی رخ دهد. در این موارد باید فورا به پزشک مراجعه کرد. آسم، اضطراب و حمله قلبی از عوامل بروز ناگهانی تنگی نفس هستند. همچنین ممکن است فردی دچار تنگی نفس مزمن گردد که این شرایط می تواند طولانی باشد و حتی ماه ها طول بکشد. عواملی مثل بیماری مزمن انسدادی ریه، چاقی و بعضی شرایط دیگر موجب این نوع تنگی نفس هستند.
تنگی نفس می تواند دارای علائم متفاوتی باشد که این علائم در تشخیص علل تنگی نفس بسیار مؤثر خواهد بود. به طور مثال اگر تنگی نفس همراه با سرفه باشد بنابراین انتظار وجود مشکل در ریه می رود. نفس تنگی همراه با احساس درد در ناحیه قفسه سینه می تواند نشانه وجود مشکل در قلب انسان باشد. پزشکان علاوه بر آنالیز این موضوعات به آنالیز عوامل احتمالی به غیر از قلب و ریه نیز خواهند پرداخت.
معمولاً علائم زیر به همراه تنگی نفس وجود خواهند داشت:- تپش قلب- کاهش وزن- صدا دادن درون ریه ها (معمولاً با گوشی پزشکی قابل تشخیص است)- نفس کشیدن همراه با خس خس- ورم پا ها- سخت شدن تنفس هنگام دراز کشیدن- تب بالا- سرفه
خوب است فردی که دچار تنگی نفس شده یک لیست از علائم و مشاهدات خود تهیه کند و آن را در اختیار پزشک قرار دهد.
افرادی که دارای علائم زیر با تنگی نفس هستند باید سریعاً به پزشک مراجعه نمایند:- نفس تنگی ناگهانی که بر توانایی انسان در عملکرد تأثیر می گذارد- از دست دادن هوشیاری- درد قفسه سینه- حالت تهوع
تنگی نفس می تواند نشانه طیف وسیعی از شرایط پزشکی و سلامتی باشد؛ بنابراین محتمل است پزشکان نیز گستره ای از آنالیز ها را برای تشخیص اصلی ترین عامل این مشکل انجام دهند. مثل:
آنالیز سوابق پزشکی از جمله:- آنالیز وضعیت سلامتی حال حاضر فرد و علائمی که دارد- آنالیز سابقه بیماری های مزمن و جراحی- آنالیز دارو های مورد استفاده- آنالیز مصرف سیگار و دخانیات- آنالیز سوابق خانوادگی- آنالیز جراحی های اخیر- آنالیز وضعیت محیط کار
آنالیز های فیزیکی:- آنالیز علائم حیاتی- ثبت و آنالیز وزن- آنالیز وضعیت ظاهری- اندازه گیری جریان بازدم (peak flow) و میزان اکسیژن خون (پالس اکسیمتر)- آنالیز ریه ها، قلب و رگ های گردن
انجام آنالیز های فیزیکی می تواند بر اساس تشخیص پزشک معالج هر فرد، موارد دیگری را نیز شامل گردد.
انجام آزمایش:پزشک بعد از مورد آنالیز قرار دادن سوابق پزشکی و فیزیکی فرد، بر اساس مشاهدات خود آزمایش هایی را ترتیب خواهد داد که از جمله این آزمایش ها عبارت اند از:- تصویربرداری اشعه ایکس از قفسه سینه- الکتروکاردیوگرام- اسپیرومتری- آزمایش خون
مشکل نفس تنگی معمولاً با یافتن عاملی که موجب بروز این مشکل شده و درمان آن، بهبود خواهد یافت. همچنین در مدت زمانی که پزشک در حال آنالیز و یافتن دلیل اصلی نفس تنگی است شاید از روش هایی برای تسکین نفس تنگی استفاده کند.
درمان های تنگی نفس عبارت اند از:- حذف مسدودنماینده های راستا تنفسی- از بین بردن مخاط- کاهش التهابات راستا تنفسی- تسکین اشتها یا تشنگی بدن برای هوا
علاوه بر این ها ممکن است پزشکان از تجویز دارو نیز استفاده نمایند. این دارو ها شامل استروئید ها برای آسم، آنتی بیوتیک ها برای ذات الریه و یا سایر دارو ها می شوند. استفاده از اکسیژن کمکی و در بعضی موارد استفاده از جراحی نیز لازم خواهد بود. در بعضی موارد هم روش های درمانی غیر دارویی مثل تمرین های تنفسی برای تقویت ریه ها تجویز خواهد شد.
لازم به شرح است در افرادی که به طور مزمن با تنگی نفس روبرو هستند، اِعمال تغییر در سبک زندگی می تواند در تسکین این مشکل مؤثر باشد. تغییراتی مثل:- کاهش وزن- ترک مصرف سیگار و دخانیات- رسیدگی و درمان سایر مسائل احتمالی موجود در سلامتی- دوری از محرک های محیطی مثل آلرژن ها و هوای آلوده- اقامت در ارتفاع پایین (کمتر از 5000 پا)- تحت نظر داشتن هر وسیله یا دارویی که مورد استفاده قرار می گیرد و احتمال تشدید علائم را دارد.
منبع: تبیان
منبع: باشگاه خبرنگاران جوانآژانس مسافرتی: دور زمین | سفر به دور زمین هیچوقت اینقدر آسون نبوده! تور لحظه آخری، تور ارزان، اروپا، تور تایلند، تور مالزی، تور دبی، تور ترکیه