نقدها بی سرانجام به کارت ملی هوشمند
به گزارش مجله سرگرمی، کارت ملی هوشمند را باید یکی از پروژه های با ایده بسیار کاربردی در کشور دانست که به همان میزانی که می تواند کارآمد باشد، تا به اینجای کار برای مردم مشکل ایجاد نموده است. در ادامه به آنالیز شرایط صدور این کارت برای شهروندان ایرانی خواهیم پرداخت و سعی می کنیم با هم به پاسخ این سوال برسیم که چرا فرآیند کارت ملی هوشمند بعضی افراد تا چندین ماه دچار تأخیر می گردد.
مقدمهاواخر دهه هفتاد شمسی بود که اولین زمزمه ها برای صدور کارت ملی برای ایرانیان فراگیر شد و بالاخره این طرح در سال 1380 به مرحله اجرا درآمد. در آن موقع شماره ملی توانست بسیاری از مسائل را حل نماید و به نوعی به هر ایرانی کد هویتی واحدی بخشید.
اما با توسعه فناوری احتیاج به توسعه این بخش نیز بود و به همین دلیل از سال 1394 بحث کارهای هوشمند ملی مطرح شد. این کارت ها به بیان ساده حاوی یک بدنه مغناطیسی هستند که حاوی تراشه ای برای ذخیره بعضی اطلاعات مهم است.
کاربردهای کارت ملی هوشمنددر کارت های سنتی، معیار احراز هویت، عکسی بود که روی بدنه کارت نقش بسته و مهری شبیه به علامت جمهوری اسلامی روی آن ضرب شده بود. در کارت ملّی هوشمند هم ساختار تقریباً مشابهی وجود دارد؛ اما تصدیق هویت در اینجا تنها به عکس محدود نمی گردد. علاوه بر عکس، اطلاعات بیومتریکی فرد نیز که شامل اثر انگشت الکترونیک صاحب کارت است، می تواند روی آن قرار بگیرد.
نکته مهم در مورد این اطلاعات آن است که با دستگاه های کارت خوان مخصوص می توان صحت اطلاعات اثرانگشت فرد را با اثر انگشتی که در کارت ثبت شده مطابقت داد و به همین خاطر است که این کارت ها را هوشمند می نامند. با استفاده از این ایده امکان جعل هویت فرد به حداقل می رسد.
در این میان نکته عجیبی که در کاربری این کارت وجود دارد عدم آشنایی متصدیان دستگاه های دولتی و غیر دولتی در کاربردهای این کارت است.
شاید بتوان عدم آشنایی متصدیان سازمان ها، عدم وجود امکانات الکترونیکی احراز هویت و همچنین نظامی که بر پایه اطلاعاتی کاغذی راسخ است را از دلایل اصلی این طرز برخورد با یک پدیده فناوری دانست؛ پدیده ای که قابلیت های والای آن همچنان بدون کاربرد باقی مانده است.در ابتدای کار یکی از اهداف این کارت استفاده از احراز هویت الکترونیکی آن بود که به عنوان یکی از قابلیت های دولت الکترونیک، مانور تبلیغاتی زیادی روی آن داده شده بود ولی در حال حاضر مشاهده می کنیم در بیشتر قریب به اتفاق سازمان هایی که به آنها مراجعه می گردد از شهروندان خواسته می گردد تا یک کپی از کارت ملی هوشمندشان را به آن سازمان ارائه دهند. در این حالت سوال اصلی آن است، چرا با کارتی که تا این حد قابلیت داشته و عملاً بر پایه روش مدرن تر احراز هویت الکترونیکی فراوری شده باید به این نحو برخورد گردد.
و اما سوال اصلی: چرا کارت ملی هوشمند من صادر نشده است؟کارت های ملی هوشمند طی یکی دو سال گذشته با مسائل بسیار زیادی در کشور ما روبرو بوده اند. در واقع شاید بتوان اینطور گفت که اگر شما فرایند ثبت نام خود را تا سال 1396 انجام داده باشید بعید است مسئله ای برایتان پیش آمده باشد ولی از سال 1397 ورق به صورت کلی برگشته و حتی کاربرانی وجود دارند که نزدیک به دو سال است منتظر صدور کارت ملی خود هستند.
در زمان اجرای طرح اعلام شده بود که حدبیشتر مدت زمان مورد احتیاج برای صدور کارت ملی هوشمند افراد 2 ماه است ولی این روزها همانطور که می دانید این مدت زمان حتی تا 10 برابر نیز می تواند به طول بینجامد.
مسلماً سوالی که تا به اینجای این مقاله در ذهن شما شکل گرفته این است که چرا باید صدور چنین کارتی که به نظر فراوری آن چندان پیچیده نیست تا به این حد طول بکشد. پاسخ واضح، ساده و البته قابل حدس است؛ مسئولین سازمان ثبت احوال در کلیه مصاحبه های خود با رسانه ها آن را مشکل در تهیه بدنه کارت ملی هوشمند خاطرنشان کرده اند.
ظاهراً بدنه این کارت ها تا پیش از سال 1397 از خارج از کشور وارد می شده ولی بعد از آن به دلیل وضع تحریم های بین المللی علیه جمهوری اسلامی ایران، وزارت کشور و سازمان ثبت احوال از فراوری این کارت ها عاجز مانده و برای مدتی صدور این کارت ها متوقف شده است.
در این حالت مسئولین به فکر فراوری کارت های هوشمند در داخل افتاده اند و با شرکتی که متأسفانه نامی از آن در هیچ رسانه ای اعلام نشده وارد مذاکره و قرارداد برای فراوری شده اند. اما از بد ماجرا به نظر فراوری این کارت ها در کشور بیشتر از حدی که تصور می شد زمان برده و بخش دیگری از مسائل نیز به دلیل مسائل مالی است که در این شرکت به وجود آمده است.
با وجود این مسائل چه باید کرد؟مجموعه مسائل مطرح شده در بالا در نهایت منجر به این شد که راه چارهی سنتی، دوباره نجات دهنده یک طرح مدرن گردد. در این خصوص در خرداد ماه سال گذشته سیف اله ابوترابی، رئیس سازمان ثبت احوال کشور در مصاحبه ای با روزنامه ایران خاطرنشان کرد، شهروندانی که فاقد کارت ملی هوشمند هستند می توانند از برگه رسید ثبت نام کارت خود به همراه شناسنامه برای احراز هویت استفاده نمایند. با این حال معین نیست وقتی شناسنامه در دستان فرد قرار گرفته است، برگ ثبت نام عملاً می تواند چه کاربردی داشته و فلسفه وجودی آن چیست؟
برای اینکه به تعداد ثبت نام نمایندگان، دریافت نمایندگان و افراد فاقد شرایط معین در این باره پی ببریم می توانیم دوباره به همان مصاحبه روزنامه ایران با رئیس سازمان ثبت احوال مراجعه کنیم:این تنها یک بخش ماجراست و در بسیاری از سازمان ها وقتی از شما کپی مدارک سجلی را می خواهند، برگ ثبت نام کارت ملی به هیچ عنوان پذیرفته نمی گردد و آنگاه است که شما باید با خواهش و تمنا از مسئولین مربوطه آن سازمان بخواهید تا از این مسئله عبور نمایند و سنگی که به ناچار جلوی پای شما قرار گرفته است را نادیده بگیرند.
درحال حاضر (تا خرداد 98) 51 میلیون نفر مراحل تکمیل ثبت نام را انجام داده اند که از این تعداد 45 میلیون و 293 هزار و 291 کارت هوشمند صادر شده و 44 میلیون و 421 هزار و 820 کارت تحویل داده شده است.
سخنگوی سازمان ثبت احوال در خرداد ماه گذشته با اشاره به اینکه در انتها سال 98 پروژه صدور کارت هوشمند ملی به اتمام می رسد، خاطرنشان کرده افرادی که باقی مانده اند، طی ماه های آینده کارت خود را دریافت خواهند کرد و در این صورت پروژه کارت هوشمند به اتمام می رسد.
آیا مشکل فقط در تحریم بدنه کارت هاست؟همانطور که می بینید به نظر باید در حال حاضر مسائل صدور کارت ملی هوشمند حل شده باشد ولی با این وجود خبرهای بسیار زیادی از گوشه و کنار می شنویم و یا ممکن است افرادی را در نزدیکی خود سراغ داشته باشیم که هنوز چشم شان به جمال کارت ملی هوشمندی که ماه هاست مراحل ثبت نامش را تکمیل کرده اند روشن نشده باشد.
نکته بسیار مهم دیگر این است که پس از دو مرحله که اعتبار کارت های قدیم تمدید شد، از فروردین سال 98 تمامی کارت های نمونه قدیم از درجه اعتبار ساقط شده اند. به همین دلیل این جمعیت 8 تا 10 میلیونی فاقد کارت هوشمند ملی باید برای دریافت خدمات از دستگاه ها، جهت ثبت نام کارت هوشمند اقدام کرده و رسید یا کارت را داشته باشند.
حال نکته عجیب دیگری که در این مورد وجود دارد شرایط سایت طرح کارت ملی هوشمند برای پیگیری شرایط این طرح است. اگر شما از جمله افراد درخواست نماینده صدور کارت ملی هوشمند بوده و کد پیگیری ثبت نام خود را در دست داشته و بخواهید شرایط آن را استعلام کنید باید به این سایت مراجعه کنید ولی در کمال تعجب خود سایت نیز دارای مشکل بوده و شما را با پیام زیر روبرو می سازد:
اما به راستی چرا باید شهروندان با چنین مسئله ای روبرو شوند؟در ابتدای همین مطلب گفتیم که فراوری کارت های ملی جدید از سال 1394 آغاز شده است. دیگر بر همگان واضح است که کشور ما در شرایط خاصی قرار گرفته است و طرحی عظیم و ملی که بر پایه محصول اولیه ای در خارج کشور بنا نها شده باشد چرا باید به این وسعت به اجرا درآید.
آیا بهتر نبود که بعد از طرح ایده صدور کارت های هوشمند ملی، همان کارت های قدیم تا چند سال معتبر مانده و در این مدت کوششی برای فراوری بدنه کارت های هوشمند در داخل کشور به عمل آید تا هم فرصت تحقیق و توسعه داشته باشیم و هم مردم را دچار مسائل عجیب و غریب فعلی نکنیم؟
در جمله کشورهای جهان که بنیه فرهنگی و مالی غنی و والایی دارند کوشش می گردد تا محصولات استراتژیک همیشه در داخل کشور باقی بماند و حتی اگر وارد کردن یک محصول از خارج از کشور سودآوری بیشتر و هزینه کمتری داشته باشد نیز به دلیل رعایت مسائل امنیتی از یک سو و حفظ استقلال و عدم وابستگی به یک یا چند شرکت خارجی از سوی دیگر، همیشه کوشش می گردد تا در داخل به هدف اصلی رسید ولی متأسفانه در کشور ما به این مراحل مهم در یک طرح کلان ملی به هیچ عنوان توجه کافی نمی گردد.
روابط سیاسی مثبتی که بین کشور ما و چین وجود دارد می توانست یک راه چاره مفید و کارآمد باشد تا حتی در صورت تعجیل در راه اندازی پروژه، دانش فنی با همکاری مفیدی از این کشور وارد شده و یک نهاد دولتی یا خصوصی مورد اعتماد مسئول فراوری کارت های ملی هوشمند گردد تا در این ابعاد وسیع برای شهروندان مشکل ایجاد نگردد.
یکی از مسائلی که در مورد مشکل شرکت فراورینماینده بدنه کارت هوشمند ملی اعلام شده مشکل مالی است. در حال حاضر مجموعه هزینه های فراوری کارت ملی هوشمند 31 هزار تومان است که 20 هزار تومان آن مربوط به هزینه صدور کارت الکترونیک، 9 هزار تومان خدمات تصویربرداری و 2 هزار تومان هم هزینه خدمات پستی است.
اجازه بدهید این ادعا که به دلیل مشکل مالی در شرکت مجری، طرح فراوری بدنه کارت هوشمند ملی در داخل تا مدت ها به تعویق افتاد را قبول نکنیم؛ چرا که طرح هایی مانند این، از پیش از اجرا، هزینه خود را از مردم دریافت می نمایند و به همین دلیل نمی توان توجیهی بر مسائل مالی در فراوری داخل متصور شد.
شاید بخش مهمی از مسائل همان عدم برقراری ارتباط صحیح بین المللی و وارد کردن دانش فنی بوده و در جایگاهی بالاتر، عدم برنامه ریزی صحیح و مدیریت مناسب مزید بر علت شده تا بعضی شهروندان برای ماه ها، تنها با اطلاعاتی پرینت شده روی یک برگه کاغذ معمولی، بتوانند هویت خود را در سازمان ها احراز نمایند.
با این توضیحات، طرح کارت ملی را که فراوری آن وابسته به خارج از کشور بوده نمی توان واقعاً ملی تلقی کرد. همچنین تا وقتی که از خدمات هوشمند کارت ملی استفاده عمومی نگردد، بیان عبارت کارت هوشمند ملی نمی تواند صحیح باشد.
منبع : شهر سخت افزار
منبع: آی تابناکشارژ 10: شارژ 10: مجله گردشگری و مسافرتی، خبری و ورزشی
جعبه مهر: جعبه مهر: با همدیگر مهربان باشیم