آیا تشخیص سرطان با آزمایش خون امکان پذیر است؟
به گزارش مجله سرگرمی، سرطان، یکی از مهم ترین عوامل مرگ و میر در جهان محسوب می گردد. شیمی درمانی، پرتودرمانی و جراحی در درمان این بیماری کاربرد دارند. معمولا برترین نتیجه زمانی به دست می آید که پزشک بیماری را زود تشخیص داده و درمان کند. اگر امکان تشخیص سرطان با آزمایش خون وجود داشته باشد، این بیماری خیلی سریع تشخیص داده می گردد. با این حال، واقعیت این است که هنوز هیچ آزمایش خون قابل اعتمادی برای تشخیص سرطان در دسترس نیست.
در این مقاله، به آنالیز آزمایش خون هایی که معمولا پزشک از آن ها برای تشخیص سرطان استفاده می نماید، می پردازیم. سپس به این سؤال پاسخ می دهیم که آیا امکان انجام آزمایش خون در منزل وجود دارد یا خیر. با ما همراه باشید.
آیا می توان با آزمایش خون سرطان را تشخیص داد؟
پزشک می تواند از آزمایش خون برای تشخیص سرطان استفاده کند. اما به استثنای سرطان خون، آزمایش خون نمی تواند به طور دقیق نشان دهد که آیا به سرطان مبتلا هستید یا خیر. آزمایش خون فقط درباره اتفاقاتی که در بدنتان در حال رخ دادن است، سرنخ هایی را در اختیار پزشک قرار می دهد.
هنگامی که به پزشک مراجعه می کنید، او آزمایش خون را توصیه می نماید تا شرایط کلی سلامتی شما را ارزیابی کند. سپس نتیجه آزمایش خون را با مقادیر نرمال مقایسه نموده و معین می نماید که آیا این نتایج غیرطبیعی هستند یا خیر.
در حال حاضر، چند نوع آزمایش خون متعدد باید انجام گردد تا بتوان سرطان را تشخیص داد. محققان در کوشش هستند که امکان تشخیص سرطان با آزمایش خون واحد را فراهم نمایند. به همین علت، روی آزمایش هایی که بتوانند انواع مختلف سرطان را با فقط با یک نمونه خون تشخیص دهند، تحقیق می نمایند.
از کدام آزمایش خون ها برای تشخیص سرطان استفاده می گردد؟
اگر پزشک به ابتلای شما به سرطان مشکوک گردد، انجام آزمایش های زیر را توصیه می نماید:
1. شمارش کامل سلول های خونی (CBC)
CBC، یکی از رایج ترین آزمایش هایی است که پزشک انجام می دهد. در آزمایش CBC تعداد گلبول های قرمز، گلبول های سفید و پلاکت های خون مقدار گیری می گردد. افزایش یا کاهش CBC نشان می دهد که مسئله ای در بدن فرد وجود دارد. ممکن است ابتلا به سرطان خون با این آزمایش تشخیص داده گردد. اما معمولا برای تأیید تشخیص به نمونه برداری از مغز استخوان احتیاج است.
27 ماده غذایی عالی برای افزایش هموگلوبین خون
2. آزمایش پروتئین خون
این آزمایش به تشخیص پروتئین های غیرطبیعی سیستم ایمنی (ایمونوگلوبولین ها) یاری می نماید. گاهی اوقات مقدار این پروتئین ها در افراد مبتلا به مولتیپل میلوما بالا می رود. مولتیپل میلوما، یک نوع سرطان است که مغز استخوان را درگیر می نماید. اگر نتیجه آزمایش پروتئین خون غیرطبیعی باشد، معمولا از مغز استخوان نمونه برداری می گردد تا ابتلا به سرطان تأیید گردد.
3. نشانگرهای تومور
نشانگرهای تومور یا تومور مارکرها (Tumor marker)، دسته ای از مواد شیمیایی هستند که به وسیله سلول های تومور ساخته شده و در خون کشف می شوند. ممکن است این مواد شیمیایی به وسیله برخی از سلول های طبیعی بدن هم فراوری شده و مقدار آن ها در بیماری های غیرسرطانی هم به طور قابل توجهی افزایش یابد. این موضوع پتانسیل استفاده از تومور مارکرها را برای تشخیص سرطان محدود می نماید.
فقط در موارد نادر استفاده از تومور مارکرها برای تشخیص قطعی سرطان کافی به نظر می رسد. برترین روش برای استفاده از این نشانگرها در تشخیص سرطان معین نشده است. از طرفی، استفاده از برخی تومور مارکرها در بین محققان بحث های زیادی را ایجاد نموده است. مهم ترین تومور مارکرها عبارتند از:
- آنتی ژن اختصاصی پروستات (PSA) برای تشخیص سرطان پروستات
- آنتی ژن سرطانی 125 (CA 125) برای تشخیص سرطان تخمدان
- کلسی تونین برای تشخیص سرطان تیروئید مدولاری
- آلفا-فیتوپروتئین (AFP) برای تشخیص سرطان کبد
- گنادوتروپین جفتی انسانی (HCG) برای تشخیص تومور سلول های زایا مثل سرطان بیضه و سرطان تخمدان
4. آزمایش سلول های توموری در گردش
از این آزمایش برای تشخیص سلول هایی که از محل اولیه سرطان جدا شده و وارد جریان خون می شوند، استفاده می گردد. یکی از این آزمایش ها به وسیله سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) برای پیگیری بیماران مبتلا به سرطان سینه، سرطان روده عظیم و سرطان پروستات تأیید شده است. اما معمولا از این آزمایش در محیط بالینی استفاده نمی گردد.
آیا تشخیص سرطان با آزمایش خون قطعی است؟
نتیجه آزمایش خون باید به دقت تفسیر گردد. چون عوامل مختلفی مثل رژیم غذایی روی آن تأثیر دارد. از طرف دیگر، گاهی اوقات بیماری های غیرسرطانی هم باعث غیرطبیعی بودن نتیجه آزمایش می شوند. به همین علت، پزشک از روش های دیگری مثل تصویربرداری و نمونه برداری برای تأیید نتایج به دست آمده از آزمایش خون استفاده می نماید.
از چه روش های دیگری برای تشخیص سرطان استفاده می گردد؟
در حال حاضر، تشخیص سرطان با آزمایش خون به تنهایی امکان پذیر نیست. به همین علت، پزشک در کنار آزمایش خون از تصویربرداری، نمونه برداری از تومور، جراحی، آندوسکوپی و معاینه بدنی برای تأیید تشخیص بیماری استفاده می نماید. تصویربرداری به تشخیص تومورها و سایر ناهنجاری ها، ارزیابی وسعت بیماری و آنالیز مقدار اثربخشی روش های درمانی یاری می نماید. فناوری تصویربرداری پزشکی شامل موارد زیر است:
- اشعه ایکس (X-rays)
- سی تی اسکن (CT scans)
- ماموگرافی
- سونوگرافی
- اسکن ام آر آی (MRI scans)
برای نمونه برداری از تومور، بخش کوچکی از بافت یا سلول های بدن برداشته شده و در زیر میکروسکوپ آنالیز می گردد. نمونه برداری به معین خوش خیم یا بدخیم بودن تومور یاری می نماید. نمونه برداری مغز استخوان، نمونه برداری در حین آندوسکوپی و نمونه برداری پوست از رایج ترین انواع نمونه برداری محسوب می شوند.
گاهی اوقات، پزشک مواد شیمیایی موجود در خون مثل الکترولیت ها، قند خون، کلسترول و هورمون ها را مقدار گیری می نماید. مقدار این مواد شیمیایی به ارزیابی عملکرد اندام های مختلف بدن از جمله کبد، کلیه ها، ریه ها و قلب یاری می نماید.
آیا می توانید در منزل برای تشخیص سرطان آزمایش انجام دهید؟
انجام آزمایش خون برای تشخیص سرطان در منزل امکان پذیر نیست. چون این کار به امکانات آزمایشگاهی خاصی احتیاج دارد. با این حال، می توانید از خودآزمایی ها برای تشخیص هر نوع تغییر یا ناهنجاری در بدن بهره ببرید. اگر در حین خودآزمایی متوجه یک تغییر غیرعادی شدید، در اسرع وقت با پزشک مشورت کنید.
40 علامت خطرناک بیماری که به محض مشاهده باید با پزشک در میان بگذارید
خودآزمایی پوست
خودآزمایی در تشخیص زودهنگام سرطان پوست نقش دارد. در هنگام خودآزمایی پوست باید تمام قسمت های بدن حتی پایین پاها و زیر بغل را هم نگاه کنید. می توانید از آینه برای آنالیز نقاطی که مشاهده آن ها سخت است، بهره ببرید. در حین خودآزمایی پوست باید مراقب موارد زیر باشید:
- زخمی که پس از چند هفته بهبود پیدا ننموده است.
- لک یا برآمدگی تازه روی پوست
- ضایعات زگیل مانند
- ایجاد خال تازه یا تغییر در شکل، مقدار و رنگ خال های قدیمی
- خال با حاشیه های نامنظم یا ظاهر عجیب
خودآزمایی سینه ها
انجام منظم خودآزمایی سینه می تواند به تشخیص زودهنگام سرطان سینه یاری کند. برای خودآزمایی سینه باید مراحل زیر را انجام دهید:
- در حالی که دست ها را روی باسن قرار داده و شانه ها را صاف نگه داشته اید، به سینه های خود در آینه نگاه کنید.
- شکل، مقدار و رنگ سینه ها را آنالیز کنید. دقت کنید که هیچ نوع آثاری از چروکیدگی، گودی یا برآمدگی در پوست سینه وجود نداشته باشد. اطمینان حاصل کنید که نوک سینه تغییر حالت نداده یا معکوس (کشیده شده به سمت داخل) نشده باشد. بعلاوه دچار درد، تغییر رنگ، تورم یا بثورات پوستی نباشد.
- بازوها را بالا بیاورید. به سینه ها نگاه نموده و دوباره تمام مراحل قبل را انجام دهید.
- آنالیز کنید که آیا مایعی از نوک سینه خارج می گردد یا خیر.
- دراز کشیده و کل سینه را از بالا به پایین و از راست به چپ با حرکت دورانی لمس کنید. کل سینه از استخوان ترقوه تا بالای شکم و از زیر بغل یا قسمت مرکزی بدن را آنالیز کنید.
- ایستاده و تمام کارهای صورت گرفته در مرحله قبل را دوباره تکرار کنید.
خودآزمایی بیضه ها
خودآزمایی بیضه ها در تشخیص زودهنگام سرطان بیضه مؤثر است. به همین علت، توصیه می گردد که مردان هر ماه 1 بار این کار را انجام دهند. خودآزمایی بیضه 4 مرحله دارد:
- هر بیضه را در یک دست به آرامی چرخانده و آنالیز کنید.
- اپیدیدیم، ساختار نرم و لوله مانند پشت بیضه را پیدا کنید. آشنایی با محل قرارگیری اپیدیدیم از اینکه آن را به اشتباه یک توده غیرطبیعی در نظر بگیرید، جلوگیری می نماید.
- در پی توده یا هر نوع ناهنجاری در بیضه ها بگردید.
- در پی تغییرات در شکل، مقدار یا بافت بیضه ها باشید.
چه سوالاتی از پزشک بپرسید؟
اگر در هنگام خودآزمایی به مورد مشکوکی برخورد کردید، باید آن را به اطلاع پزشک برسانید. برترین سوالاتی که می توانید هنگام مراجعه به پزشک از او بپرسید عبارتند از:
- آیا وجود این برآمدگی، توده یا خال، غیرطبیعی است؟
- آیا برای تشخیص سرطانی بودن این تغییرات باید آزمایش های دیگری انجام دهم؟
- به چه نوع آزمایش هایی احتیاج دارم؟
اگر در آزمایش خون نشانگر های سرطان مشاهده شدند، می توانید سوالات زیر را از پزشک بپرسید:
- آیا این احتمال وجود دارد که نتیجه آزمایش مثبت کاذب باشد (نادرست باشد)؟
- در مرحله بعد باید چه آزمایش هایی انجام دهم؟
- آیا فقط به یک آزمایش احتیاج دارم یا باید چند آزمایش مختلف انجام دهم؟
- در چه مرحله ای به طور قطعی معین می گردد که به سرطان مبتلا هستم؟
- اگر معین گردد که نتیجه آزمایش مثبت کاذب بوده، باید همچنان این موضوع را پیگیری کنم؟
کلام پایانی
پژوهشگران سعی می نمایند برای تشخیص سرطان با آزمایش خون روش های تازهی را بیابند. اما در حال حاضر، هیچ آزمایشی وجود ندارد که به تنهایی بتواند سرطان را تشخیص دهد. با این حال، پزشک از چند آزمایش خون مختلف برای تشخیص این بیماری یاری می گیرد. معمولا برای اینکه بیماری به طور دقیق تشخیص داده گردد، از آزمایش خون در کنار سایر روش های تشخیصی مثل تصویربرداری و نمونه برداری استفاده می گردد.
شما نمی توانید در منزل ابتلای خود به بیماری سرطان را تشخیص دهید. با این حال، خودآزمایی های منظم به تشخیص زودهنگام این بیماری یاری می نماید. خودآزمایی سینه، بیضه و پوست به راحتی در منزل قابل اجرا بوده و در تشخیص ناهنجاری ها مفید است. اگر هنگام خودآزمایی متوجه تغییرات غیرطبیعی مثل برآمدگی یا توده شدید، باید به پزشک مراجعه کنید.
این مطلب فقط جنبه آموزش و اطلاع رسانی دارد. پیش از استفاده از توصیه های این مطلب حتما با پزشک متخصص مشورت کنید. برای اطلاعات بیشتر بیانیه برطرف مسؤولیت خبرنگاران مگ را بخوانید.
منبع: medicalnewstoday, mayoclinic
منبع: دیجیکالا مگdorezamin.com: دور زمین | سفر به دور زمین هیچوقت اینقدر آسون نبوده! تور ارزان، تور لحظه آخری، اروپا، تور تایلند، تور مالزی، تور دبی، تور ترکیه
banima.ir: قدرت گرفته از سیستم مدیریت محتوای بانیما