یادداشت، گام چهارم ایران و راستا پیش رو - مجله سرگرمی

به گزارش خبرنگاران، گام چهارم ایران در کاهش تعهدات برجامی امروز توسط رئیس جمهوری اعلام شد. این در حالی بود که چند هفته پیش اخباری مبنی بر تهدید اروپا برای خروج از برجام در ازای برداشتن گام جدید ایران مطرح شده بود. حال، نوع واکنش اروپا به گام جدید ایران مهم و در نوع خود جالب توجه خواهد بود. اینکه آیا اروپا در بطور علنی نیز به مانند تهدیدهای مخفی خود عمل خواهد نمود یا نه.

اما یکی از ویژگی های این دور و گام این بود که پیش از اعلام رسمی آن، برآورد های کمتری انجام شد و منابع غیررسمی به مانند گام های قبلی به اظهار نظر نپرداختند. هر چند که گزینه های کم و محدودی در ادامه کار باقی مانده است.

ایران در سه گام اول محدودیت حجم ذخایر مواد غنی شده و درصد غنی سازی و همچنین محدودیت های مربوط به تحقیق و توسعه را متوقف کرد. این بار عمده گزینه های باقی مانده می توانست شامل برطرف محدودیت های مربوط به بازرسی ها یا تاسیسات فردو باشد. هر کدام از این موارد که در گام چهارم اتفاق می افتاد می توانست موجب نگرانی جدی طرف مقابل به ویژه اروپایی ها در برجام باشد. حال این بار بر اساس آنالیز های کمیته نظارت بر اجرای برجام قرعه به نام فردو افتاده است و رئیس جمهوری دستور تزریق گاز به 1044 سانتریفیوژ در این تاسیسات را به سازمان انرژی اتمی داده است.

فردو شاید یکی از کابوس های طرف مقابل در زمینه برنامه هسته ای ایران باشد. این تاسیسات بواسطه جای دریافت در عمق زمین، نابودی آن توسط بمباران های معمول را غیرممکن ساخته است. به همین دلیل گام چهارم ایران می تواند شوک جدی تری را به طرف مقابل وارد کند. به عبارتی حتی شاید بتوان گفت که گام چهارم ایران در کاهش تعهدات هسته ای ذیل برجام، گامی محکم و یا حتی محکمترین گام تا بحال بوده است. به همین دلیل است که رئیس جمهوری ایران امروز با اعلام برداشتن گام چهارم گفت که ممکن است با شروع این گام سر و صداهایی ایجاد نمایند و از حساسیت آنها نسبت به فردو باخبریم.

فردو از جمله بخش هایی است که طرف غربی به اندازه راکتور اراک و تا حدودی بازرسی ها درباره آن حساسیت دارد. با چنین روندی، انتظار آن می رود که واکنش اروپایی ها در مقایسه با گذشته شدیدتر گردد. اما بنا به گفته رئیس جمهوری ایران، این دلیل بر اجرای یکطرفه برجام نمی گردد.

نکته مهمتر که فراتر از گام چهارم خودنمایی می نماید، مربوط به گزینه های محدودی می گردد که پیش رو مانده است و طبیعتا گام های بعدی ایران از این به بعد کاری تر خواهند بود. به عنوان مثال، ایران می تواند در گام های بعدی دست بر روی بازرسی ها و پروتکل الحاقی بگذارد.

با گذشت زمان بیشتر اروپایی ها فرصت بیشتری از دست می دهند. این توافق برای احیا احتیاج به راه چاره سیاسی دارد که تا بحال شانس چندانی برای آن وجود نداشته است. اروپایی ها با نیت خرید زمان، سخن از مذاکرات با یا بدون آمریکا به میان آورده اند، اما همیشه در عمل به تعهدات خود ناکام بوده اند. به همین دلیل است که کار به گام چهارم ایران در کاهش تعهدات هسته ای کشیده است. بعد از این هم، بعید است که اروپا بتواند کاری بکند، چرا که بروکسل مستقل از واشنگتن عمل نمی نماید و برای راه چاره های خود دنبال نسخه و تجویزهای آمریکایی است. حتی در مقاطعی حساس، اروپایی ها به جای جبران کمکاری خود، موضع تهاجمی علیه ایران گرفته اند.

چهار گام ایران محکمترین دلیل برای انفعال و عدم کنش اروپایی است. اروپایی که قبل از گام اول، با وعده و وعید به دنبال منصرف کردن ایران بود، با رسیدن به گام چهارم هنوز حتی یک تراکنش ساده در اینستکس آن هم برای کالاهای غیرتحریمی انجام نداده است، چه برسد به جبران خروج آمریکا از برجام. و این راهی جز کاهش تعهدات را پیش روی ایران نمی گذارد.

نویسنده: بیژن عباسوند، کارشناس مسائل بین الملل

.

کشتی کروز: کشتی کروز: سفری لوکس و در عین حال مقرون به صرفه به اقیانوس ها

دور زمین: دور زمین: آشنایی با زیبایی های دنیا در مجله گردشگری