فصل پایانی کاوش معبد سلوکیان در نهاوند - مجله سرگرمی

در 3 فصل گذشته حدس ها و کاوش به دلیل نبود اعتبار نیمه تمام باقی مانده بود. معبد لائودیسه (شهر سلوکی نهاوند) بخش مهمی از تاریخ کهن نهاوند است که زیر خروارها خاک پنهان مانده است و با توجه به ارزشمند بودن این اثر تاریخی و فرهنگی ضرورت دارد با مطالعات و کاوش های گسترده باستان شناسی زنده و احیا گردد. این موضوع حمایت مقامات استانی و سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور را می طلبد که در توسعه گردشگری و اشتغال زایی شهرستان سهم بسزایی خواهد داشت.

• بافت فرسوده

رئیس میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان نهاوند در گفت وگو با خبرنگاران می گوید: تاکنون 3 فصل کاوش در منطقه انجام شده اما به دلیل نبود اعتبار مورد احتیاج این کاوش ها از سال 91 نیمه تمام باقی مانده است. سال گذشته با حمایت و پیگیری های نماینده شهرستان و مساعدت فرماندار و مدیرکل میراث، اعتبار لازم برای خرید و تملک املاک شناسایی شده تخصیص پیدا کرد.

محسن جانجان با اشاره به این که در محله دوخواهران با یک چالش بزرگ مواجهیم، می افزاید: با توجه به این که منطقه دوخواهران در بافت فرسوده است ساخت وساز در این منطقه ممنوع و با محدودیت هایی روبه رو است و این برای اهالی منطقه وخانه های قدیمی آن یک تهدید به شمار می رود. مشخص تکلیف محله دوخواهران با توجه به قرار دریافت این منطقه در بافت فرسوده شهر و گسل زلزله لازم و لازم است. وی با اشاره به ضرورت ادامه کاوش در منطقه مذکور ادامه می دهد: با توجه به برآوردهای اولیه برای ادامه کاوش 200 میلیون تومان اعتبار احتیاج است که این اعتبار برای فصل نهایی کاوش تامین شده است.

• حضور گروه کاوش

رئیس میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان نهاوند می گوید: گروه کاوش به سرپرستی مهدی رهبر برای اتمام نتایج کاوش های قبلی از چند روز گذشته وارد نهاوند شدند و با حضور نماینده، فرماندار، مدیرکل میراث فرهنگی استان همدان و سایر مسئولان شهرستان رسما فصل نهایی کاوش لائودیسه شروع شد. جانجان تصریح می نماید: با توجه به اهمیت کشف این معبد که می تواند شهرستان نهاوند را صاحب یک نشان کشوری و جهانی کند و در گردشگری آن تحولی بزرگ به وجود آورد، انتظار داریم اهالی منطقه و مسئولان نهایت همکاری و مساعدت را با گروه کاوش داشته باشند.

وی شرح می دهد: ما از دوره یونانی (بعد از دوره اسکندر هنگامی که هنر یونان گسترش پیدا می نماید) تقریبا چیزی در ایران نداریم و اگر این معبد کشف و بازسازی گردد اعتباری برای ایران و حتی یونان خواهد بود.

• ثبت آثار

رئیس میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان نهاوند اظهار می نماید: با توجه به احتمال بسیار قوی وجود معبد لائودیسه در این منطقه، محله دوخواهران و قلعه یزدگرد در سال 1327 به ثبت آثار باستانی رسید. از این سال تا سال 1384 هیچ گونه حفاری و کاوشی برای کشف و شناسایی معبد فوق صورت نگرفت.

وی می گوید: در سال 84 از مهدی رهبر برای حدس در محله دوخواهران دعوت شد، چون تا آن موقع برای شناسایی محل لائودیسه اقدامی انجام نشده بود. 52 گمانه آزمایشی در 3 فصل کاوش به دلیل مسکونی بودن منطقه و محدودیت ها در سال های 84، 89 و 91 انجام شد. بعد از 3 فصل کاوش، احتمالات باستان شناسان برای کشف محل اصلی معبد لائودیسه سبب دستیابی یه یافته های تازه ای شد.

جانجان شرح می دهد: اگرچه در 3 فصل کاوش و حدس، محل معبد کشف نشد اما کشف کتیبه بزرگ نهاوند در نزدیکی امامزاده دوخواهران و کشف مجسمه های کوچک مفرغی خدایان یونان، کشف ستون، سرستون و ته ستون، تکه سنگ ها، پایه ستون ها و میان ستون هایی که به دوره یونانی تعلق دارد از دلایلی است که می توان براساس آنها محدوده امامزاده دوخواهران و خانه های اطراف را محل وجود معبد لائودیسه دانست.

• گفته های سرپرست هیأت کاوش

مهدی رهبر، سرپرست هیأت کاوش، با توجه به شواهد موجود از پایه ستون و سرستون ها و قطعات سفال های منقوش احتمال می دهد محل اصلی معبد لائودیسه در نزدیکی و اطراف و خود بقعه دوخواهران در محله دوخواهران باشد. وی می گوید: ساخت وسازهای انبوه در این محل که از محله های فقیرنشین نهاوند است، حدس را با مشکل روبه رو کرد به همین دلیل مجبور شدیم در محل هایی که معارض نداشت مثل محل های مخروبه یا کنار پیاده روها حدس کنیم. حتی بعضی از ساکنان به آنها اجازه دادند برای حدس داخل حیاطشان بروند. وضعیت بهداشتی نامناسب محل حدس ها از جمله مسائل هیأت کاوش بود.

سرپرست هیأت کاوش می افزاید: در منطقه نهاوند نتوانسته ایم حدس نظام مند داشته باشیم و در اغلب موارد ترانشه ها نامنظم ایجاد شده است، چراکه از یک سو همه منطقه از خانه های کوچک گلی تشکیل شده است و ناگزیر در پیاده روها و خانه های مخروبه و گاهی در حیاط خانه های مردممجبور به حدس می شدیم. از سوی دیگر به دلیل خاکبرداری های سطحی برای حاصلخیز کردن زمین های کشاورزی هم اکنون یک لایه یک متری سنگ های کوچک و بدون وجود خاک مشاهده می گردد یا به صخره و آب برخورد می کنیم. در ادامه رهبر شرح می دهد: با تامین اعتبار و تملک ملک مورد نظر در منطقه دوخواهران و شروع فصل نهایی کاوش با توجه به نتایج به دست آمده در 3 فصل گذشته بسیار خوش بین هستیم که کشف معبد لائودیسه مشخص تکلیف گردد.

• معبد سلوکیان در گذر تاریخ

با انقراض هخامنشیان بر اثر هجوم اسکندر، نهاوند مورد تاخت وتاز نهاده شد اما به دلیل وجود دژ و باروهای محکم از ویرانی مصون ماند. سلوکیان جانشین اسکندر را به آنجا آوردند و با تصرف شهر حدود 2 قرن در آنجا حکومت کردند. در این سال ها سلوکیان آثاری از خود به جای گذاشتند از جمله معبد لائودیسه که آنتیوخوس سوم از جانشینان اسکندر آن را برای ملکه خود (همسر یا خواهرش) لائودیسه بنا نهاد. در زمان سلوکیان، یونانیان در مناطق متمدن و حاصلخیز ایران شهرهایی بنا کردند و با ساختن معابدی در این شهرها سعی داشتند در عقاید مردم بومی رخنه نمایند که یکی از این معابد لائودیسه در نهاوند بود.

بر اثر حفاری های متعددی که برای یافتن آثار معبد سلوکیان در نهاوند انجام شد، ستون ها، سرستون ها و سنگ های تراش خورده همراه کتیبه معبد لائودیسه ، پیکرهای کوچکی به نام های زئوس، آپولو، آتنا و دمترو یافت شد که هم اکنون در موزه ایران باستان نگهداری می شوند. همچنین بعضی معتقدند سنگ هایی که عمدتاً در حمام های شهر، منازل قدیمی و بازار نهاوند یافت شده از بقایای ستون های معبد است. شخصی به نام اصغر پاروند در سال 1322 به صورت اتفاقی کتیبه آنتیوخوس سوم را شناسایی کرد و در همان سال در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید. هم اکنون کتیبه در موزه ملی ایران باستان نگهداری می گردد.

teroll.ir: مجله سرگرمی و تفریحی | مجله سفر، گردشگری و مسافرتی

huseynvahedi.ir: وبلاگ واحدی | من یک جهانگرد هستم

studiomerina.ir: استدیو مرینا، مجله خبری صنایع هنری، گردشگری، ورزشی و عملی