به نام سیل به کام سد؟

به گزارش مجله سرگرمی، برنده سیل های ویرانگر اخیر سدسازان بودند چرا که در فقدان عملیات گسترده آبخیزداری و مدیریت حوضه های آبخیز در مناطق مختلف کشور، سدها توانسته اند خودی نشان دهند تا از آن ها به عنوان یکی از راه چارههای اصلی کنترل سیل نامبرده گردد. اما آیا واقعا سدسازی راه چاره اصلی کنترل سیل و ذخیره آب در کشور است؟

به نام سیل به کام سد؟

به گزارش خبرنگاران، سدسازی همواره در ایران با چالش های زیادی رو به رو بوده است. هواداران سدسازی آن را به عنوان یکی از شاخص های توسعه یافتگی کشورها معرفی می نمایند و می گویند که سدها نقش غیرقابل انکاری در تامین آب شرب و توسعه کشاورزی در کشور خشک و نیمه خشکی مثل ایران دارند.

در حال حاضر نیز که در فقدان عملیات گسترده آبخیزداری و مدیریت حوضه های آبخیز در مناطق مختلف کشور، سدها توانسته اند خودی نشان دهند هواداران آن نقش سد را در کنترل سیل برجسته می نمایند. کما اینکه رییس جمهوری نیز در جریان سیل اخیر گفته بود که اگر سد کرخه، گتوند، کارون ها و سد شهید عباس پور نبود، امروز استان خوزستان چه وضعی پیدا می کرد؟

اما منتقدان سدسازی بر این باورند که سدها از طرفی تالاب ها و رودخانه های کشور را تهدید می نمایند و از طرف دیگر با توجه به اینکه بر اساس آمار سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری تبخیر در ایران سه برابر متوسط دنیای است و سالانه 250 میلیون متر مکعب خاک به سدها وارد می گردد این کار توجیه مالی و زیست محیطی ندارد و باید با راه چارههای دیگری آب را در کشور ذخیره کنیم همچنین سیلاب باید در حوضه های آبخیز توسط عملیات آبخیزداری کنترل گردد نه در پایین دست توسط سدها.

در این راستا ابوالقاسم حسین پور - مدیرکل دفتر کنترل سیلاب و آبخوان داری سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری- در گفت و گو با خبرنگاران ضمن اشاره به اینکه مدیریت سیلاب کار پیچیده ای است و نباید تنها با یک راه چاره با سیل مقابله کنیم و سایر راه چارهها را نادیده بگیریم، توضیح داد: مدیریت سیلاب باید به صورت جامع در سطح حوضه های آبخیز در نظر گرفته گردد. احیای پوشش گیاهی، حفظ خاک، رعایت حریم رودخانه ها، نوع شهرسازی و فعالیت های عمرانی بر مدیریت سیل اثرگذار هستند.

وی ادامه می دهد: مقوله آبخیزداری، آبخوان داری و سدسازی باید به صورت جامع در راستای مدیریت ریسک سیل دیده شوند چراکه هر کدام در جای خود مکمل یکدیگر هستند.

به گفته حسین پور سدسازی در کشور باید با منطق و اعتدال پیش رود و در کنار آن عملیات آبخیزداری و آبخوان داری در قالب مدیریت سیل انجام گردد و هر بخشی متناسب با ظرفیت و استعداد سرزمینی توسعه یابد تا بر این اساس کاهش آسیب پذیری کشور در برابر سیل اتفاق افتد.

مدیرکل دفتر کنترل سیلاب و آبخوان داری سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری بر نگرش سیستماتیک به اکوسیستم و برنامه ریزی بر اساس آمایش سرزمینی تاکید نمود.

لازم به ذکر است با توجه به حجم بارش های کشور، تنها حدود 40 میلیارد متر مکعب آب باید در سدها ذخیره گردد تا حق آبه طبیعت ضایع نگردد. پیش از این نیز هوشنگ جزی -مدیرکل دفتر آبخیزداری و حفاظت خاک سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری- اظهار نموده بود که سدها راه چاره کنترل سیل نیستند و نباید به بهانه کنترل سیل این کار را انجام دهیم چراکه سدسازی های غیراصولی به مراتب خطرات بیشتری نسبت به سیل دارند.

همچنین به گفته وی در ایران از تکنیک های نفوذ آب به درون زمین غفلت شده و به همین دلیل است که سدسازی در کشور رواج دارد.

در حال حاضر در کشور 172 سد ملی داریم که بسیاری از آن ها مبتنی بر آمایش سرزمینی ساخته نشده اند و به عنوان یک راه چاره اساسی در مدیریت جامع حوضه آبخیز محسوب نمی شوند.

علی سلاجقه -استاد مهندسی رودخانه و علوم و مهندسی آبخیز دانشگاه تهران- به خبرنگاران درباره چگونگی عملکرد سدها در کنترل و مهار سیل شرح داده و اظهارنموده بود: سدها در این زمینه تنها نقش مسکنی را دارند که در پیک سیل آن را کنترل و پس از سر ریز شدن، دوباره آب را به پایین دست رها می نمایند بنابراین تنها راه چاره درمانی، حکمرانی بر حوضه آبخیز، حفظ جنگل ها و مراتع و قرار دریافت صنعت و کشاورزی در جای درست خود است.

به گزارش خبرنگاران، سیل های اخیر نشان داد که دغدغه مسئولان کشوری با توجه به تغییر اقلیم، بارش های سیل آسا و احتمال خشکسالی های بلند مدت باید حفظ محیط زیست، برخورد با متجاوزان آن و ذخیره بارش ها باشد فراموش نکنیم عملیات آبخیزداری، آبخوان داری و حفظ پوشش گیاهی سال ها است که در دستورکار کشورهای پیشرفته دنیا قرار گرفته است.

chinaro.ir: چین: سفر به کشور پهناور و باستانی، پکن، شانگهای ،گوانجو و هانگزو

cruisero.ir: کشتی کروز: سفری لوکس و در عین حال مقرون به صرفه به اقیانوس‌ها

منبع: خبرگزاری ایسنا
انتشار: 17 آذر 1400 بروزرسانی: 17 آذر 1400 گردآورنده: kurdeblog.ir شناسه مطلب: 20517

به "به نام سیل به کام سد؟" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "به نام سیل به کام سد؟"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید