چند نوع سد در این کره خاکی ساخته می گردد؟!
به گزارش مجله سرگرمی، سدها، دیوار های محکمی محسوب می شوند که به منظور مهار آب های جاری و یا تغییر جهت آنها ساخته می شوند و انواع مختلفی دارند.
به گزارش خبرنگار ،سدها در سرتاسر دنیا با معماری و اهداف مختلفی ساخته می شوند که در این بین بعضی از این سدها توانسته اند در میان سایرین در دنیا معروف شوند.
سَدو یا اگر بخواهیم نام فارسی آن را بکار ببریم، بَند در واقع مانعی است که در جلوی جریان آب و برای مهار کردن آن ساخته می شود. سد دیواری محکم است که به منظور مهار کردن یا تغییر راستا آب در عرض دره یا میان دو کوه و در راستا رود ایجاد می نمایند. در پشت سد، دریاچه ای درست می شود که آبش را اندوخته می نمایند تا در موقع احتیاج از آن استفاده نمایند.
سد ها در نگهداری و استفاده از منابع آب و زمین به انسان کمک می رسانند. سدی که در جای مناسب ساخته می شود، می تواند جلوی بسکمک از سیل ها و طغیان های آبی را بگیرد. در دریاچه های پشت سدها، آب آشامیدنی مورد احتیاج مردم و چارپایان اندوخته می شود. با ساختن هر سد، بسکمک از زمین های خشک به زیر کشت می روند.
جاری شدن آب از سدها، ماشین هایی به نام توربین را به حرکت درمی آورد و این ها نیز به نوبهٔ خود، مولّدهای برق را به چرخش درمی آورند و نیروی برق پدیدمی آورند.
انواع سد ها
سد های سنگریز
سد های سنگریز ، خودبخود غیر همگن هستند و حتماً باید یک بافت آب بند در مرکز آن قرار گرفته باشد.
شکل این سد ها درست مانند سد ناهمگن خاکی با هسته رسی است با این تفاوت که در مرکز سد به جای رس از سنگ ریزه نفوذ ناپذیر استفاده می شود و در دور تا دور سد سنگریزه های دشت تر ریخته می شود.
در بعضی موارد رویه سد را به جای سنگریزه با بتن می پوشانند که در آنصورت دیگر احتیاجی به هسته آب بند نیست. اینگونه سد ها اغلب از نوع بلند بوده و در برابر زلزله بسیار مقاوم هستند.
سنگ های ریخته شده برای سد بایستی خاصیت هایی از قبیل جذب کم آب، سایش کم، مقاومت فشاری بالا و در برابر سرد و گرم شدن مقاومت خوبی داشته باشند.
سد های بتنی وزنی
این سد ها عمدتاً کوتاه هستند و ارتفاع آن ها بین 15 تا 20 متر است، این سد ها به دلیل وزن زیادی که با بتن برای آن بوجود می آورند بر اثر فشار آب حرکت نمی نماید و از جای خود تکان نمی خورد.
در این نوع سد سرریز شدن آب مسئله ای ایجاد نمی نماید. این سد ها در دره های عریض ساخته می شوند. این نوع سد در برابر تغییر درجه حرارت نیز هیچ گونه حساسیتی ندارد.
سد های بتنی قوسی
این سد ها معمولاً در در های باریک با شیب زیاد و از جنس سنگ اجرا می شود و می تواند دو قوسی نیز باشند و در راستای عمود و افقی در ره دو حالت قوس داشته باشند.
حسن این سد ها این است که اگر به هر علتی در بدنه آن ها ترک ایجاد شود خود نیروی فشار اعمالی از جانب آب پشت سد باعث هم آمدن این ترک ها (ترک های حرارتی) می شود.
سد های بتنی پشت بند دار
سد های پشت بند دار از نوع بلند هستند و با عث جلوگیری از خمش های زیاد در بتن می شوند و برای تصور آن می توان اینگونه آنرا تشبیه کرد که دیواری بلند را که دارای پی در زمین است با تیرچه هایی در پشت آن نیز محکم نگه داشته شود تا فرو نریزد.
سد های خاکی
سد های خاکی مصالحشان را از همان منطقه احداث و یا نواحی نزدیک تأمین می نمایند، و اصولاً دارای هسته رسی هستند.
رس بر اثر تماس با آب مانع نفوذ و انتقال آب و رطوبت می شود و مانند نوعی عایق رطوبتی عمل می نماید.
اگر عمده مصالح تشکیل دهنده سد خاکی یکسان باشند، سد را همگن می گویند و در غیر اینصورت ناهمگن. اگر کل سد خاکی از رس باشد سد خاکی همگن است، اما اگر هسته مرکزی سد رس باشد و دور هسته مرکزی را با سنگ های دانه درشت پر نموده باشند، سد غیر همگن محسوب می شود.
از نظر تحلیل و بررسی این نوع سد ها بسیار حساس هستند و در عین حال از نظر اجرا و پیاده سازی ساده تر هستند.
اجرای این سد در رودخانه های عریض ساده تر است. مصالح این سد اعم از ریز دانه و درشت دانه بایستی در دسترس باشد.
این سد ها برای زمین هایی نامناسب از نظر مقاومت مناسب ترین نوع سد هستند.
سد های لاستیکی
این سد های اغلب بر روی رودخانه های فصلی زده می شود و این سد ها از جنس لاستیک هستند که در زمان مورد احتیاج این سد ها را از باد پر می نمایند و این عمل باد کردن حجم سد را بالا می برد و سد مانع عبور آب می شود. از این نوع سد که کوتاه نیز است در شمال کشور خودمان نیز وجود دارد.
معرفی سد های معروف دنیا
- سد الکفره (Sadd al Kafara) قدیمی ترین سد شناخته شدهٔ دنیا در 11 کیلومتری جنوب شرقی حلوان مصر بین سال های 2750 تا 2950 قبل از میلاد (حدود 5000 سال قبل) با طول 115 و ارتفاع 12 متر ساخته شده است.
- سد هوور تا پیش از احداث سد گراند کولیی، بزرگترین سازه بتنی و بزرگترین نیروگاه برق آبی در دنیا بود.
- سد گراند کولیی بزرگ ترین سازه بتنی آمریکای شمالی است و روی رودخانه کلمبیا در واشینگتن بسته شده است.
- سد اسوان سدی غول پیکر بر روی رود نیل
منبع: باشگاه خبرنگاران جوانtour-malaysia.ir: تور مالزی ارزان قیمت، تور پنانگ، کوالالامپور، لنکاوی، تور لحظه آخری مالزی را همراه ما باشید.
tour-canada.ir: تور کانادا | برای دیدار از شگفتی های کشور زیبای کانادا و دریافت ویزای مولتی 5 ساله کانادا با ما همراه باشید.