واجد ارزش حفاظت برای نجات خانه های تاریخی چقدر ارزشمند است؟ ، واجد ارزش بودن مدرسه کاخ را نجات می دهد؛ خانه میرمیران را نه! - مجله سرگرمی

خبرنگاران:خانه تاریخی میرمیران در بافت تاریخی قزوین که قدمت آن به دوره پهلوی باز می گشت سال گذشته، تخریب شد. اگر چه این خانه در فهرست میراث ملی جای نگرفته بود اما بسکمک از مسولان و کارشناسان مختلف از جمله علیرضا خزائلی این خانه را داری ارزش می دانستند و از پیگیری های قانونی در این مورد خبر داده بود. این خانه با دارا بودن معماری گودال باغچه ای از نظر معماری دارای ویژگی های قابل توجه بود.

اکنون حدود 5 ماه از تخریب این بنا می گذرد و بار دیگر فعالان میراث فرهنگی از این خانه صحبت می کنند چرا که یک آپارتمان نیمه کاره 3 طبقه جای این خانه را گرفته است. در حالی که انتظار می رفت اگر چه این خانه پس از تخریب از سوی سازمان میراث فرهنگی شناسایی و واجد ارش دانسته شد اما به دلیل واجد ارزش دانستن آن و ضوابط بافت تاریخی حداقل برای دادن پروانه ساخت، ضوابط میراث فرهنگی در مورد آن رعایت می شد.

خانه میرمیران در فهرست میراث ملی جای نگرفته بود تا شامل حمایت های حقوقی مربوط به این فهرست باشد اما در میان اصطلاحات میراث فرهنگی در کشور اصطلاحی با عنوان واجد ارزش حفاظت وجود دارد تا در صورتی که بنایی از سوی کارشناسان سازمان میراث فرهنگی واجد ارزش شناخته شود حفاظت لازم از آن صورت گیرد.

این اصطلاح به ویژه در مورد بناهایی که هنوز وجود دارند و در معرض خطر تخریب هستند بسیار اهمیت دارد چنان که در مورد مدرسه قاجاری کاخ در لاله زار تهران هم در روزهای گذشته این مساله مطرح شد و فعالان میراث فرهنگی عنوان کردند از آن جا که این خانه واجد ارزش حفاظت دانسته شده از تخریب آن جلوگیری شود و بر همین اساس اداره کل میراث فرهنگی تهران با نامه ای به شهرداری از تخریب آن جلوگیری کرد.

این اصطلاح به ویژه در بافت های تاریخی اهمیت بسکمک دارد چرا که ثبت هر اثر نیازمند زمان و بودجه است و با استناد اطلاق واجد ارزش حفاظت به یک اثر می توان از تخریب بنا جلوگیری کرد اما اینکه این مساله چقدر پشتیبانی حقوقی دارد و در دیگر نهادها از جمله شهرداری به رسمیت شناخته می شود، همیشه مورد بحث بوده است چراکه همیشه واجد ارزش دانستن یک اثر سبب جلوگیری از تخریب آن نشده است. مثلا در مورد خانه صداقت در منیریه تهران این مساله کارگر نیفتاد و بنا علی رغم اینکه واجد ارزش بود تخریب شد.

ابراهیم شقاقی مدیرکل حقوقی و املاک سازمان میراث فرهنگی در مورد جایگاه حقوقی اصطلاح واجد ارزش حفاظتبه خبرنگار خبرنگاران گفت: اگر سازمان میراث فرهنگی تشخیص دهد که یک بنا تاریخی یا باستانی است و یا اینکه رویدادی در آن رخ داده و ارزش فرهنگی خاصی دارد می تواند آن را قبل از ثبت واجد ارزش حفاظت بداند چرا که ثبت نیاز به تشریفات خاصی دارد و واجد ارزش شناخته شدن تا پیش از ثبت به حفاظت بنا کمک می کند.

او در پاسخ به اینکه آیا قانون خاصی به صورت جداگانه در این مورد وجود دارد و آیا شهرداری ها ضوابط و مقرراتی را در این باره دارند یا خیر، اظهار کرد: بعید می دانم و من تاکنون در قوانین شهرداری ها هم به چنین چیزی برخورد نکرده ام.

سجاد عسگری دبیر کمیته پیگیری خانه های تاریخی تهران هم در مورد بار حقوقی و پشتوانه اجرایی اصطلاح واجد ارزش حفاظت به خبرنگار خبرنگاران توضیح داد: تجربه نشان داده در صورتی که پای سود بالای مالی در میان نباشد، اطلاق این اصطلاح به یک اثر می تواند سبب حفاظت از آن شود اما اگر با بنایی که مثلا در بازار تهران قرار گرفته است یا بر یک خیابان تجاری است روبرو باشیم، کمتر پیش آمده واجد ارزش حفاظت دانستن آن به حفاظتش کمکی کرده باشد.

او ادامه داد: در قانون تاسیس سازمان میراث فرهنگی آمده اگر این سازمان بنایی را تاریخی بداند بقیه نهادها باید از آن تبعیت کنند بنابراین این مساله می تواند پشتوانه حقوقی بر این اصطلاح باشد از سوی دیگر در طرح های تفصیلی یا آئین نامه های شورای عالی شهرسازی و معماری معمولا سالی معین شده که بناهای ساخته شده پیش از آن برای تخریب نیازمند دریافت استعلام هستند که این مساله هم در مواردی به حفاظت از بناهای تاریخی کمک می کند.

عسگری در پاسخ به اینکه مدیریت شهری چه میزان خود را ملزم به رعایت واجد ارزش حفاظت در دادن مجوز تخریب می داند؟ گفت: تا 10 سال پیش اگر چنین حرفی را مطرح می کردیم خنده دار به نظر می آمد اما حدود 8-7 سال است که این فهم در مدیریت شهری در حال ایجاد شدن است که با اطلاق این واژه به یک بنا حساسیت لازم را روی آن نشان بدهند.

pbmusic.ir: نوای پرنده پارسی | مجله موسیقی و هنری

balio.ir: بالیو | مجله گردشگری و مسافرتی

etre-yas.ir: مجله عطر یاس، محلی برای همفکری استارتاپی