افزایش تعداد خانواده های ایرانی طی سال های اخیر، هنوز هم خانواده در ایران حرف اول را می زند - مجله سرگرمی

شهلا کاظمی پور، جمعیت شناس در گفت وگویی که به مناسبت روز جهانی خانواده با خبرگزاری خبرنگاران داشته است به آنالیز شرایط آماری خانواده در کشور و چالش های پیش رو در این زمینه پرداخته و می گوید: براساس آمارها، در سال 1390 جمعیت ایران حدود 80 میلیون نفر بود اما در حال حاضر جمعیت کشور به حدود 85 میلیون نفر رسیده است. در سال 1395، ایران دارای 24 میلیون خانوار بود و اکنون این رقم به 26 میلیون و 250 هزار خانوار رسیده است.

وی با بیان اینکه به طور کلی به افرادی که (از حداقل یک نفر تا تعداد بالاتر) در یک واحد مسکونی زندگی می نمایند و با هم همخرج هستند، خانوار و به افرادی که اساس تشکیل خانوار در آنها ازدواج است خانواده می گویند، می افزاید: از این 26 میلیون و 250 هزار خانوار، حدود 10-15 درصد (معادل چهار میلیون) خانوار و سایر آنها خانواده هستند. در واقع 12 میلیون نفر در خانوار و سایر جمعیت ایران در خانواده زندگی می نمایند.

از کاهش بعد خانوار و دلایل آن تا چرایی افزایش تعداد خانوارها در کشور

این جمعیت شناس با اشاره به اینکه میانگین بعد خانوار در کشور حدود 3.2 نفر است، یادآور می گردد: در گذشته به طور متوسط میانگین بعد خانوار 5.5 نفر بود، اما به مرور زمان با کاهش تعداد فرزندان در خانواده، تعداد بعد خانوار نیز کاهش یافت. از سوی دیگر مهاجرت هم در مبدا و هم در مقصد موجب کاهش بعد خانوار شده است؛ به طور مثال زمانی که فرزندی در یک خانواده پنج نفری، در دانشگاهی خارج از آن شهر قبول می گردد، خانواده با بعد پنج نفری به خانواده چهار نفری تبدیل می گردد، بنابراین بعد خانواده در روستا و شهر کم می گردد.

وی در پاسخ به این سوال که آیا تعداد خانوار در کشور طی سال های گذشته با فرایند افزایشی یا کاهشی روبه رو بوده است؟ شرح می دهد: تعداد خانوارها افزایش داشته و از جمعیت بیشتر رشد نموده است. اگر رشد جمعیت ایران در سال 1390 یا 1395، 1.24 بوده، رشد خانوارها حدود 2 درصد بوده است، زیرا تعداد بعضی از خانوارهای تک زیست به دلیل شغل، دانشگاه و تحصیل زیاد شده و همچنین عده ای که علاقه مند به خانه های مجردی شده اند تعدادشان روز به روز در حال افزایش است، بالطبع تعداد خانوارهای تک زیست روبه افزایش است.

کاظمی پور یکی دیگر از عوامل افزایش تعداد خانوار را، طلاق عنوان می نماید و خاطرنشان می نماید: زمانی که یک زوج با یکدیگر زندگی می نمایند یک خانواده را تشکیل می دهند، اما بعد از طلاق اگر به صورت جداگانه زندگی نمایند دو خانوار را تشکیل می گردد و اگر بعد از طلاق هر یک به خانواده پدری بفرایند خانوار افزایش نمی یابد.

این جمعیت شناس همچنین می گوید: از 24 میلیون خانوار در سال 1395، 10 درصد (2 میلیون نفر) خانوار یک نفره بوده که 30 درصد (700 هزار نفر) از آنها مردسرپرست و یک میلیون و 30 هزار خانوار زن سرپرست هستند.

کاظمی پور معتقد است: یکی از دلایلی که بعد خانوار نیز کم شده خانوارهای تک زیست و دونفره هستند که روزبه روز بیشتر می گردد.

افزایش تعداد خانواده در ایران

وی در ادامه به شرایط فعلی آمارهای خانواده در کشور می پردازد و یادآور می گردد: از 26 میلیون خانواری که اکنون در کشور زندگی می نمایند، حدود 4 میلیون خانوار آن، به صورت تک نفره یا دونفره و سه نفره زندگی می نمایند و مابقی آنها خانواده هستند و روزبه روز تعداد خانواده ها به دلیل جوانی جمعیتی که اکنون داریم و ازدواج دهه شصتی ها، زیاد شده است.

این جامعه شناس معتقد است که براساس محاسبات اجرا شده، تعداد متاهلین در سال 1385، 16.5 میلیون، در سال 1390، 19 میلیون و در سال 1395 به 21 میلیون رسیده است؛ بنابراین تعداد متاهل ها زیاد می گردد، لذا اساس جمعیتی ایران بر روی خانواده ها دور می زند.

وی ادامه داد: عده ای می گویند که خانواده رو به اضمحلال و نابودی است و آمار طلاق بالا رفته است. بارها گفته ام که آمار طلاق بالا رفته اما این به دلیل یک مسئله اجتماعی نیست، بلکه تعداد زوجین نیز افزایش یافته است. در سال 1385، 140 هزار طلاق و در سال 1390، 160 هزار و در سال 1395، 180 هزار طلاق داشتیم؛ همه می گویند که طلاق زیاده شده، در صورتی که طلاق به تبع افزایش متاهل ها زیاد شده است. بنابراین به اینکه خانواده روبه اضمحلال و نابودی است، معتقد نیستم.

هنوز هم خانواده در ایران حرف اول را می زند

کاظمی پور معتقد است که هنوز هم خانواده در ایران حرف اول را می زند و هنوز هم خانواده ها (چه زنان و چه مردان) دغدغه تامین زندگی فرزندانشان را دارند و همه علاقه مند به این هستند که فرزندانشان تحصیلات عالیه داشته باشند. به دنبال زندگی مرفه و در کوشش تامین معاش هستند و همه این موارد باید به عنوان نکات مثبت دیده گردد.

چالش های خانواده؛ از بیکاری تا تورم

در ادامه این گفت وگو، این جمعیت شناس بیکاری، تاخیر در ازدواج و تاثیرات تورم بر خانواده را از جمله چالش های نهاد خانواده می داند و تصریح می نماید: بیکاری جوانان یکی از چالش های خانواده است. در حال حاضر تعدادی از جوانان بیکارند و این یکی از دغدغه خانواده هاست؛ اکنون بیش از 25 میلیون جمعیت فعال در کشور داریم که از این تعداد حدود 21 میلیون شاغل و چهار میلیون بیکار هستند.

وی اضافه نمود: معضل دیگری که به دنبال بیکاری تشدید می گردد، بحث تاخیر در ازدواج است. دختران و پسرانی که دیرتر ازدواج می نمایند، در خانواده حضور دارند و به دنبال آن جر و بحث ها و دخالت ها و افسردگی بیشتر می گردد. موضوع دیگر بحث تحصیل فرزندان و تامین هزینه های تحصیل و بهداشت و مسکن و رفاه خانواده ها است که به دلیل تورم ها، خانواده ها با این مسائل دست و پنجه نرم می نمایند.

کاظمی پور در بخش دیگری از سخنان خود، یادآور می گردد: در سال های اخیر، دختران و پسران دیر ازدواج نموده اند و زمانی هم که ازدواج می نمایند دیر بچه دار می شوند و یا حتی تمایلی به فرزندآوری ندارند که اکنون این موضوع را به عنوان معضلی اجتماعی مطرح می نمایند و راهکارهایی روی بحث سیاست های جمعیتی داده می گردد که ما کوشش کنیم با اعمال سیاست هایی، بتوانیم هم ازدواج را سرعت ببخشیم و هم ولادت را افزایش دهیم و در این راستای بحث بحران خانواده را مطرح می نمایند و می گویند که خانواده دارد تضعیف می گردد؛ یعنی افراد دیر ازدواج می نمایند و دیر بچه دار می شوند، بنابراین آن خانواده ای که ما انتظار داریم که شکوفا گردد، نیست.

وی با اشاره به طرح جمعیت و تعالی خانواده اضافه نمود: سیاست هایی هم که پیشنهاد شده در راستای این است تا سیاست هایی اتخاذ گردد که بتواند برای حل شدن معضلات مذکور برنامه ریزی کند و به خانواده ها برای ترغیب و تشویق برای ازدواج و فرزندآوری یاری گردد.

این جمعیت شناس به موادی از طرح جمعیت و تعالی خانواده اشاره و تصریح می نماید: موادی که در این طرح آمده، در راستای رفاه خانواده است و بخشی از آن جنبه های مالی دارد؛ اما اینکه آیا این مواد بتواند جواب دهد و به افزایش موالید و باروری یاری کند، بعید می دانم. زیرا به قدری بار مالی این طرح زیاد است که امکان اینکه صد درصد محقق گردد، بسیار ضعیف است. اگر این طرح به صورت بسته سیاستی اجرا گردد ممکن است جواب دهد، اما اینکه جنبه هایی که بار مالی ندارند را اجرا کنیم و جنبه هایی که بار مالی دارند را مسکوت بگذاریم، جواب نمی دهد. این طرح نیازمند اراده مسئولان سیاست گذار است که برای آن بودجه در نظر بگیرند. اگر به خوبی اجرا نگردد، بدبینی ایجاد می گردد و موجب می گردد که نه تنها اثر مثبت بلکه اثر منفی داشته باشد.

وی ادامه می دهد: از سوی دیگر ما باید ببینیم که آیا واقعا موانع تاخیر در ازدواج و فرزندآوری همین عوامل هستند؟ به نظرم یکسری عوامل کلان اجتماعی، مالی و فرهنگی وجود دارد که در یک طرح که چه عرض کنم در صد طرح هم نمی گنجد.

کاظمی پور در بخش دیگری اظهار می نماید: انواع اختلاسها و عدم امنیت اجتماعی و مالی، نگرانی خانواده است. همه می گویند اقتصاد؛ در صورتی که خانواده های مرفه هم بچه دار نمی شوند، لذا بحث اقتصاد نیست. نگرانی مطرح است که در آینده پس از تولد فرزندم، فرزندم می تواند سالم عظیم گردد و در اجتماع تحصیل مناسب و شغل مناسب داشته باشد؟.

هدا بلاگ: هدا بلاگ | انجمن گفتگوی سیستم مدیریت محتوای هدا بلاگ

گیگابلاگ: گیگابلاگ | با سیستم مدیریت محتوای گیگابلاگ همه وبسایت دارن