ترکیب کرونا، ترس و شبکه های اجتماعی چگونه ما را بیمار می نماید

به گزارش مجله سرگرمی، ویروس کووید 19 جان ما را تهدید می نماید. پس می ترسیم و برای برطرف ترس سعی می کنیم تا حد ممکن ابهام ها را برطرف کنیم و بیشتر بدانیم. از دیگران می پرسیم و بیشتر می خوانیم غافل از اینکه در بستر ارتباط شبکه ای، هم با یک بیماری اپیدمیک روبرو ایم و هم با معضل اینفودمیک.

ترکیب کرونا، ترس و شبکه های اجتماعی چگونه ما را بیمار می نماید

خبرنگاران- علی شاکر:

ترس از شیوع بیماری وسواس های ما را به بستر شبکه های اجتماعی مجازی می کشاند. موج اخبار بد باعث تضعیف اعتماد به دولت ها، سازمان های بهداشت جهانی، نهادهای غیردولتی و دانشمندان می گردد. اینجاست که اپیدمی حالتی مجازی پیدا می نماید. ویروس اطلاعات نادرست و اخبار جعلی در جامعه مجازی وب و شبکه ها پخش می گردد که در این صورت با پدیده اینفودمیک (Infodemic) روبه رو هستیم.

به لحاظ ریشه شناسی این واژه تلفیق دو کلمه اطلاعات ((Information و همه گیر (Epidemic) است. اینفودمیک یعنی پخش شدن حجم زیادی از اطلاعات درباره یک مسئله که در عمل، حل آن را نیز با مشکل روبرو می نماید. یعنی شیوع اطلاعاتی که در بیشتر مواقع صحیح هم نیست و باعث بیماری ذهنی جامعه می گردد.

واژه اینفودمیک گرچه وجهی منفی دارد، ولی پیش از هر چیزی باید شرح دهیم که اینفودمیولوژی یک رشته ای علمی و نوظهور است که با پیوند میان فناوری اطلاعات و پزشکی سعی می نماید، بهداشت عمومی را ارتقا دهد.

  • اینفودمیولوژی

گانتر آیزنباخ، پزشک و پژوهشگر آلمانی حوزه پزشکی سایبر و سلامت الکترونیک سال 2002 در فصلنامه آمریکن ژورنال آو مدیسن از اصطلاح اینفودمیولوژی استفاده کرد. اینفودمیولوژی حوزه تازه ای در علم است که بر محتوای تولیدی کابران روی فضای اینترنت تمرکز دارد و هدف نهایی آن ارتقای سطح بهداشت عمومی است.

این مقاله آیزنباخ همه گیرشناسی اطلاعات/اطلاعات غلط نام داشت و در پی سنجش کیفیت اطلاعات مرتبط با حوزه بهداشت و سلامت عمومی بود. سال 2006 آیزنباخ در مقاله دیگری با عنوان ردیابی جست وجوهای مربوط به آنفلوآنزا در وب برای نظارت بر سندرم نشان داد که بین جست وجوهای مربوط به آنفلوآنزا در گوگل و داده های مربوط به همین بیماری در جامعه مورد آنالیز همبستگی وجود دارد.

این روشی بهتر و سریع تر برای پیدا کردن و نظارت بر بیماران محسوب می شد. پیش از این برای یافتن افراد آلوده پزشکان به این سادگی و سرعت نمی توانستند عمل نمایند.

پژوهشگران بعدی از همین روش برای مطالعه شیوع سارس، ایدز، مصرف آنتی بیوتیک، دریافت واکسن و آنالیز شخصی سازی درمان به وسیله وب و... نیز استفاده کردند.

با این همه، کار ایفودمیولوژی آنالیز و پیگیری اخبار جعلی و غلط نیز هست. به ویژه پس از شیوع کووید 19 این موضوع بیش از پیش مطرح شد. احتمالا اگر ویروس دیگری طی سال های آینده ظاهر گردد، خطر اینفودمیک بیشتر نیز خواهد بود؛ چرا که تسهیل ارتباط در بسترهای شبکه ای راه را برای شیوع بیشتر اطلاعات نادرست و اخبار جعلی باز می نماید. چون پیش از این ها افکار عمومی جهان معمولا به این سرعت اطلاعات و اخبار مرتبط با یک ویروس کشنده را دریافت نمی کرد.

شاید تا همین قرن پیش اگر افراد آلوده نمی شدند کسی در عمل از حال ساکنان شهرهای اطراف خبر نداشت. اما اکنون ما می توانیم بالحظه اطلاعات دریافت کنیم. اطلاعاتی که اگر شیوه روبروه با آن را ندانیم، می توانند خطرناک باشند. مثلاً خبر می رسد که فلان مسئول تست کرونا داده است. این به معنی کرونا دریافت او نیست. همچنین دست کم یک روز برای دریافت پاسخ آزمایش زمان ضروری است. ولی این در حالی است که فضای مجازی طی همین 24 ساعت مدام بر شایعه ها و اخبار نادرست دامن می زند.

وثوقی و دیگران (2018) در مجله ساینس مقاله ای با عنوان گسترش اخبار درست و غلط آنلاین منتشر کردند و نشان دادند سرعت انتشار اخبار نادرست در فضای توییتر بیشتر است. آنان آبشارهای شایعه را در توییتر بین سال های 2006 تا 2017 آنالیز کردند. 126 هزار شایعه میان سه میلیون کاربر پخش شده بود. اخبار نادرست بین هزار تا 100 هزار نفر و اخبار درست تنها میان هزار نفر شایع شدند. (Vosoughi et al, 2018: 1146)

جاناتان مورِنو، پژوهشگر بیوشیمی دانشگاه پنسیلوانیا می گوید که خواندن جعلیات و اطلاعات نادرست در فضای وب دردناک است. مثلاً اینکه می گویند خوردن سیر راه درمان کروناست یا این توهم توطئه که این ویروس سلاحی بیولوژیک است. برای همین است که اخیراً سازمان جهانی بهداشت (WHO) از لزوم واکسینه کردن مردم مقابل اطلاعات نادرست گفته است.

  • خبرهای بی اعتبار، ببینده بیشتری در فضای مجازی دارد
  • مراقب تصاویر جعلی باشید | یک نمونه آن را ببینید
  • افراد مسن اخبار جعلی را بیشتر دوست دارند
  • عامل اینفودمیک

اینکه چرا ما در این مواقع دل به اطلاعات غلط می دهیم یک دلیل طبیعی و ساده دارد؛ هر آن ممکن است با همه گیر شدن جهانی این ویروس هرکسی در جهان به آن آلوده گردد. برای همین ما در تلاطم شبکه ها دست و پا می زنیم مگر شاخه ای بیابیم و خود را نجات دهیم. گرچه در این میان منطقی عمل کردن بسیار اهمیت دارد، ولی ما برای نجات جان خویش لزوماً عاقلانه و منطقی عمل نمی کنیم.

از طرف دیگر، ما متاثر از اطلاعات دوستان و اقوام خویش هستیم. اطلاعاتی که الزاماً درست هم نیستند. این امر در فضای شبکه های اجتماعی مجازی حادتر است. قواعدی مثل 6 درجه جدایی و همچنین سه درجه تاثیر که در واقع می گوید ما تحت تاثیر دوستانِ دوستانِ دوستان خویش در شبکه هستیم. (Christakis & Fowler, 2009) مثلا در روابط شبکه ای اگر دو نفر از افراد نزدیک به هم برای انجام کاری اصرار داشته باشند، احتمال انجام این کار توسط فرد سوم بیشتر می گردد.

راه چاره چیست؟ اینکه یک مرجع واحد و البته مورد اعتماد داشته باشیم برای ارائه اخبار و اطلاعات. در غیر این صورت افکار عمومی دچار سردرگمی و ترس می گردد و به شکل بیمارگونه ای اطلاعات را جدی نمی گیرد و داستان پردازی های توطئه آمیز در این رابطه می بافد.

این در حالی است که فضای سودمحور رسانه ها و پیغام رسان ها از همین بحران نیز برای دریافت کلیک، عضو و دنبال نماینده بیشتر استفاده می نماید و نه اطلاع رسانی صحیح است. اینجاست که چون به قول روزنامه نگارها خبر بد، خبر خوب است، از همین حربه و جذابیت های دراماتیک اخبار بد همچنان می توان برای کسب توجه (بخوانید سود) بیشتر استفاده کرد.

با این همه، شرکت هایی چون فیس بوک و توییتر مدعی اند که در راه جلوگیری از گسترش اخبار نادرست فعالیت هایی انجام داده اند. مثلاً توییتر موتور جست وجوی خود را برای موضوع کرونا بهینه سازی نموده و مدعی است که اگر این هشتگ را سرچ کنید می توانید اطلاعات موثق و مورد تایید سازمان بهداشت جهانی را پیدا کنید. فیس بوک نیز در حال همکاری با سازمان بهداشت جهانی است تا گسترش اطلاعات نادرست را محدود کند.

  • جنگ یا صلح؛ کارکرد دوگانه رسانه
  • علیه خبر فوری
  • اثرات منفی اخبار جعلی بر اعتماد به نفس بچه ها

سازمان بهداشت جهانی در این (https://www.epi-win.com/) نشانی سعی می نماید اطلاعات درست و مناسب را در رابطه با کرونا منتشر کند. در این نشانی (https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public/myth-busters) هم می توانیم گرافیک های اطلاع رسان سازمان بهداشت جهانی را ببینیم. همچنین در این پایگاه افسانه های مرتبط با کرونا مطرح و رد شده است.

موسسه پوینتر نیز یک پایگاه راستی آزمایی اطلاعات راه انداخته است. (https://www.poynter.org/fact-checking/2020/coronavirus-fact-checkers-from-30-countries-are-fighting-3-waves-of-misinformation/) این بخش از سایت هشتگ های جدید توییتر را آنالیز و صحت سنجی می نماید.

آنچه اهمیت دارد این است که اگر اضافه بار اطلاعاتی و از آن بدتر گسترش اطلاعات نادرست را نتوانیم خودمان کنترل کنیم، به مراتب سردرد و خستگی بیشتری از کرونا تحمل خواهیم کرد. اگر کرونا به ناکروز (مُردن بافت) ریه منجر می گردد، اینفودمیک کرونا عامل ناکروز اعتماد و موجد ترس خواهد بود.

  • منابع:

Christakis, Nicholas & Fowler James (2009) Connected: How Your Friends Friends Friends Affect Everything You Feel, Think, and Do New York: Nack Bay Book

Eysenbach, Gunther (2002). Infodemiology: The epidemiology of (mis)information. American Journal of Medicine. 113 (9): 763-5

Eysenbach, G (2006). Infodemiology: tracking flu-related searches on the web for syndromic surveillance. AMIA ... Annual Symposium Proceedings. AMIA Symposium: 244-8.

Vosoughi, Soroush, Deb Roy, Sinan Aral (2018) The spread of true and false news online Science, Vol. 359, Issue 6380, pp. 1146-1151

1- Infodemiology

2- E-Health

3- American Journal of Medicine

4- rumor cascades

مجله عکس: مجله عکس: آشنایی با هنر عکاسی و تصویربرداری

آسمان تو: آسمان تو: با ما سفر را تجربه کنید

منبع: همشهری آنلاین
انتشار: 9 شهریور 1400 بروزرسانی: 9 شهریور 1400 گردآورنده: kurdeblog.ir شناسه مطلب: 72613

به "ترکیب کرونا، ترس و شبکه های اجتماعی چگونه ما را بیمار می نماید" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "ترکیب کرونا، ترس و شبکه های اجتماعی چگونه ما را بیمار می نماید"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید